0-6 YAŞ GRUBU ÇOCUKLARDA EV KAZALARI: GÖRÜLME SIKLIĞI, İLİŞKİLİ FAKTÖRLER VE ANNELERİN EV GÜVENLİĞİ UYGULAMALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Selda ATES BESIRIK

KTO Karatay Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;7(1):156-167

Burdur Mehmet Akif Ersoy University, Bucak School of Health, Department of Nursing, Department of Pediatric Nursing, Burdur, Türkiye

 

Amaç: Bu çalışmanın amacı, 0 -6 yaş grubu çocuklarda ev kazalarının görülme sıklığını, ev kazalarını etkileyen faktörleri ve annelerin ev kazalarına yönelik güvenlik önlemlerini belirlemektir. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı tipteki bu araştırma, Nisan - Haziran 2024 tarihleri arasında Aile Sağlığı Merkezlerinde yürütüldü. Araştırmaya, örneklem seçim kriterlerini karşılayan 267 anne ile çocukları dahil edildi. Veriler, "Bilgi Formu" ve "0 -6 Yaş Çocuklarda Annenin Ev Kazalarına Yönelik Güvenlik Önlemlerini Tanılama Ölçeği" kullanılarak toplandı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklem t -testi, tek yönlü ANOVA ve ki -kare testleri kullanıldı. Bulgular: Çocukların %46,1'inin en az bir kez ev kazası geçirdiği belirlendi. Ev kazaları en sık 25 -48 ay yaş grubunda görülürken, en yaygın kaza türü düşme (%52,8) olup bunu yanık (%17,9), kesi (%15,4) ve zehirlenme (%8,1) izledi. Kazaların en sık meydana geldiği yer salon/oturma odası (%39,0) olarak saptandı. Annelerin Ev Kazalarına Yönelik Güvenlik Önlemlerini Tanılama Ölçeği toplam puan ortalaması 175,0+/-16,2 idi. Üniversite ve üzeri eğitim düzeyine sahip annelerin, çalışan annelerin ve ev kazaları konusunda eğitim alan annelerin ölçek puanları anlamlı düzeyde daha yüksekti (p<0,05). Ev kazası geçirmeyen çocukların annelerinin ölçek puan ortalaması, ev kazası geçiren çocukların annelerine göre anlamlı düzeyde daha yüksekti. Sonuç: Sonuç olarak, okul öncesi dönemde ev kazalarının yaygın bir çocuk sağlığı sorunu olduğunu ve annelerin ev güvenliği uygulamalarının çocukların ev kazası geçirme durumuyla ilişkili olduğunu göstermektedir. Özellikle düşük eğitim düzeyine sahip, çalışmayan ve ev kazalarına yönelik eğitim almamış annelerin çocukları riskli gruplar arasında değerlendirilebilir.