Onur TAKVA, Gamze YEŞİLLİ PUZELLA
Kulak Burun Boğaz Uygulamaları Dergisi - 2026;14(1):55-62
Amaç: Bu çalışmada, 14-16 yaş arası amatör futbolcuların ses özellikleri akustik ses analizi, aerodinamik ölçümler ve subjektif ses değerlendirme yöntemleri kullanılarak incelendi ve elde edilen sonuçlar aynı yaş grubundaki normofonik bireylerle karşılaştırıldı. Hastalar ve Yöntemler: Çalışmaya 37 amatör futbolcu (9 kız, 28 erkek) ve 36 normofonik çocuk (11 kız, 25 erkek) olmak üzere toplam 73 katılımcı dahil edildi. Katılımcılara Çocuk Ses Handikap İndeksi-10 (ÇSHİ-10), Pediatrik Sesle İlgili Yaşam Kalitesi Ölçeği (PSİYKÖ) ve GRBAS skalası G (Grade) parametresi uygulandı. Akustik analiz için Praat yazılımı kullanılarak; jitter, shimmer ve harmonik gürültü oranı (HNR), temel frekans (F0), AVQIv2, düzleştirilmiş kepstral tepe çıkıntısı (CPPS) ölçümleri değerlendirildi. Aerodinamik ölçümler olarak maksimum fonasyon süresi (MFS) ve s/z oranı alındı. Bulgular: Futbolcu grubunun jitter değerlerinin (0.75+/-0.51) kontrol grubuna (0.47+/-0.36) kıyasla anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptandı (p=0.010; d=0.622). Benzer şekilde, shimmer değerleri de futbolcu grubunda (3.58+/-1.92) kontrol grubuna (2.71+/-1.61) kıyasla anlamlı düzeyde artış gösterdi (p=0.040; d=0.490). HNR değerleri ise, futbolcu grubunda (25.24+/-4.24 dB) kontrol grubuna (28.04+/-5.48 dB) kıyasla anlamlı düzeyde düşük bulundu (p=0.017; d=-0.573). F0, MFS, s/z oranı, PSİYKÖ, CPPS ve AVQIv2 değerlerinde gruplar arası anlamlı farklılık saptanmadı (p>0.05). Sonuç: Algısal olarak normal subjektif ve genel ses kalitesi parametreleri sergilemelerine rağmen, amatör futbolcular normofonik bireylerle karşılaştırıldığında daha yüksek jitter ve shimmer değerleri ile daha düşük HNR değerleri göstermiştir. Bu bulgular, yoğun vokal efor ve çevresel faktörlerin minimal düzeyde ses değişikliklerine yol açabileceğini düşündürmektedir. Bu nedenle, uzun dönem ses sağlığını desteklemek amacıyla sporcu antrenman rutinlerine koruyucu ses hijyeni programlarının entegre edilmesi önerilmektedir.
