BURAK SAYTEKİN, EYMEN EKMEN
Anatolian Journal of Mental Health - 2024;1(1):39-44
Yaşam süresinin büyük bir kısmını oluşturan uyku, çağlar boyunca insanların dikkatini çekmiş; çeşitli kültürlerde ve zamanlarda düşünürler, uykunun gizemine dair eserler üretmiş, uykunun sağlıkla olan ilişkisini ortaya koymaya çalışmışlardır. 19. yüzyılda da oldukça ilgi çeken bu konu, yüzyılın sonlarına doğru fizyolojik ölçümdeki gelişmeler sayesinde daha bilimsel ve deneysel olarak incelenebilir hale gelmiştir. Ancak henüz bilimsel bir olgunluğa erişmeden evvel, aynı yüzyılın ilk yarısından itibaren uykuya yönelik eserler yazılmıştır. Bu eserler; uyurgezerlik, uykusuzluk gibi uyku bozukluklarını konu edinmenin yanı sıra uykunun canlılar için gerekli olup olmadığı, ne kadar ve nasıl uyunması gerektiği gibi bilgileri de içermektedir. Bu bilgiler bağlamında ortaya çıkan ve eser isimlerinde ya da içeriklerinde sıklıkla kullanılan ’uyku hijyeni’ kavramını, belirli öneriler doğrultusunda uykunun daha kaliteli hale getirilmesi olarak tanımlamak mümkündür. Makalede, 19. yüzyıl bağlamında; William Whitty Hall, Robert Macnish gibi hekimlerin uyku üzerine ürettikleri eserlere değinilmiş ve uyku araştırmalarına yönelik tutumlar, sağlıklı bir uykunun nasıl olması gerektiğine, diğer bir ifadeyle ’uyku hijyeni’nin nasıl sağlanacağına dair iddialara yer verilmiştir. 19. yüzyılda uykuyu konu edinen eserlerde ’uyku hijyeni’ kavramının ve uykunun gerekliliğine dair fikirlerin incelenmesi amaçlanmıştır.
