Mehtap YÜCEL
Klimik Dergisi - 2026;39(1):45-53
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Bilecik ilinde 2015-2024 yılları arasında bildirilen aşı reddi olgularını inceleyerek reddedilen aşı türlerini, bireylerin aşılama durumlarını, ret nedenlerini ve demografik özelliklerin dağılımını değerlendirmektir. Yöntemler: Kesitsel olarak tasarlanan bu epidemiyolojik çalışmada, Bilecik İl Sağlık Müdürlüğü'ne bildirilen toplam 692 aşı reddi olgusu değerlendirildi. Veriler, aile sağlığı merkezlerinden gelen resmi tutanaklar üzerinden elde edildi ve aşı reddi yılı, yaş, cinsiyet, ikamet yeri, reddedilen aşı türü, aşılama durumu ve ret nedenleri kaydedildi. Aşı reddi prevalansı yıllık canlı doğum verileri ve yaş gruplarına göre hesaplandı. Veriler IBM SPSS 18.0 programı kullanılarak analiz edildi; sayısal değişkenler ortanca, kategorik değişkenler frekans ve yüzde ile özetlendi. Bulgular: Olguların %50.6'sı erkek, %49.4'ü kız çocuk olup yaş ortancası 1 yıl idi. Aşı reddi olgularının %37.4'ü il merkezinde, %62.6'sı ilçe ve kasabalarda ikamet ediyordu. En sık reddedilen aşılar difteri-aselüler boğmaca-tetanoz-inaktif polio-Haemophilus influenzae tip b (DaBT-İPA-Hib), kızamık-kabakulak-kızamıkçık (KKK) ve pnömokok konjuge aşısı (PKA) idi. En yaygın ret nedeni ebeveyn kararıydı (%86.0). Aşı reddi prevalansı 2015 yılında %0.3 iken 2024 yılında %8'in üzerine çıkarak en yüksek düzeye ulaşmıştı. En fazla ret 0-4 yaş grubunda tespit edildi. Sonuç: Bilecik ilinde aşı reddi olgularının yıllar içinde belirgin artış gösterdiği ve bu artışın özellikle erken çocukluk döneminde yoğunlaştığı belirlendi. Bulgular, yerel düzeyde hedefe yönelik bağışıklama stratejileri geliştirilmesi gerektiğini göstermektedir.
