Meksel Cengiz, Muhammet Can
Adli Tıp Bülteni - 2026;31(1):77-88
Amaç: Trafik kazaları sonrasında oluşan daimî arazlara bağlı engellilik değerlendirilmesi adli tıp uygulamalarında önemli bir yer teşkil etmektedir. Çalışmamızda 2019-2024 yılları arasında anabilim dalımız tarafından omurga arızalarına yönelik "Erişkinler için Engellilik Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik" ve eklerine uygun olarak düzenlenen raporların değerlendirilmesi ve "Yaralanma Modeli" ile "Eklem Hareket Açıklığı Modeli" karşılaştırılması yapılarak farklılık ve benzerliklerin ortaya konulması amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmamızda 2019-2024 yılları arasında Balıkesir Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı tarafından trafik kazasına bağlı omurga yaralanması sonucu düzenlenen 723 rapor retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Olguların demografik verileri, yaralanma özellikleri ve engellilik oranları incelenerek istatistiksel analizi yapılmıştır. Bulgular: Çalışmamıza dahil edilen 723 olgunun 417'sinin (%57,68) erkek, 306'sının (%42,32) kadın olduğu, ortalama yaşın 41 +/- 14,87 olduğu saptanmıştır. Omurgalardaki kırık ve yaralanma türleri arasında arka eleman kırıkları 254 vaka (%35,13) ile ilk sırada izlenmektedir. İncelenen raporlardaki ortalama engellilik oranının %14,74 +/- 9,07 olduğu görülmüştür. Her iki model ayrı ayrı tüm olgulara uygulandığında ortalama engellilik oranı yaralanma modeli için %13,37 +/- 7,39, eklem hareket açıklığı modeli için %19,99 +/- 10,21 olarak hesaplanmıştır. Sonuç: Omurgada çoklu bölge yaralanmaları olması, sinir hasarı varlığı, omurga cisminde belirgin yükseklik kaybı görülmesi engellilik oranındaki artışı en çok etkileyen risk faktörleridir. Eklem hareket açıklığı modelinin kullanıldığı vakalarda ortalama engellilik oranlarının daha yüksek olması, değerlendirme metodolojisinin standardizasyonunun önemini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Engellilik, Omurga Yaralanmaları, Maluliyet, Adli Tıp
