Ömer KOKAÇYA, Eyüphan GENCEL, İbrahim TABAKAN, Erol KESİKTAŞ, Gazi Kutalmış YAPRAK, Ensari YAVUZ
Ulusal Travma ve Acil Cerrahi Dergisi - 2026;32(9):1076-1082
AMAÇ: Depremler, sıklıkla kompleks yumuşak doku rekonstrüksiyonu gerektiren yüksek enerjili ekstremite yaralanmalarına yol açar. Afet sonrası akut dönemde mikrocerrahi serbest flep uygulamaları, kaynak kısıtlılıkları ve lojistik engeller nedeniyle önemli zorluklar taşır. GEREÇ VE YÖNTEM: Bu retrospektif çalışmada, 2023 Kahramanmaraş depremi sonrası akut dönemde (6-21 Şubat 2023) afet bölgesinde yer alan üçüncü basamak üniversite hastanemizde serbest flep ile yumuşak doku rekonstrüksiyonu yapılan hastalar değerlendirildi. Bu dönemde plastik ve rekonstrüktıf cerrahi servisimize yatırılan 145 hastadan 14'üne serbest flep rekonstrüksiyonu uygulandı ve bu hastalar çalışmaya dahil edildi. Demografik veriler, flep tipleri, alıcı damarlar, perioperatif ayrıntılar ve sonuçlar analiz edildi. BULGULAR: On dört gün içinde toplam 14 ardışık serbest flep operasyonu gerçekleştirildi. Hastaların ortalama yaşı 32.8 (dağılım: 6-60 yıl) olup, %50'si kadındı. On iki rekonstrüksiyon (%86) alt ekstremitede, iki rekonstrüksiyon (%14) ise üst ekstremitede gerçekleştirildi. En sık kullanılan flep anterolateral uyluk (ALT) flebi (%71.4) olup, bunu latissimus dorsi flebi (%28.6) izledi. Alt ekstremite olgularının %75'inde yaralı ekstremitenin anterior tibial damarları alıcı damar olarak kullanıldı; üç hastada çapraz bacak anastomozlar gerekti. Flep yaşama oranı 13/14 (%92.8) idi; bir total flep kaybı ampütasyonla sonuçlandı. SONUÇ: Afet koşullarında bile, kaynakların etkin biçimde organize edilmesi ve cerrahi ekiplerin koordinasyonu sağlandığında, erken dönemde serbest flep rekonstrüksiyonu akut travma bakımına başarıyla entegre edilebilir. Bulgularımız, mikrocerrahi yeteneğinin afet hazırlık planlamalarına dahil edilmesi gerektiğini desteklemektedir.
