PELİN KULAN, AHMET RIZA URAS, SEDEF DELİBAŞ, MUSTAFA DURMUŞCAN, SEMBOL YILDIRMAK
Journal of Turkish Clinical Biochemistry - 2016;14(3):181-188
Amaç: Laboratuvarlarda uygulanması düşünülen her yeni yöntemin, analitik hata oranları belirlenmeli ve yöntem değerlendirme çalışmaları yapılmalıdır. Bu çalışmanın amacı; 25-hidroksi vitamin D immün ölçüm yönteminin analitik performansını belirlemek ve yüksek performanslı sıvı kromatografi yöntemi ile karşılaştırmaktır. Gereç ve Yöntem: 113 plazma örneği kullanılarak kemiluminesans immün ölçüm esaslı Abbott Architect 25-OH Vitamin D yöntemi için tekrarlanabilirlik, linearite ve geri elde çalışmaları yapıldı. Yüksek performanslı sıvı kromatografi referans yöntem olarak kabul edildi. Yöntem karşılaştırma çalışması yapıldı. Bulgular: Architect 25-OH Vitamin D yöntemine ait varyasyon katsayıları sırasıyla düşük ve orta seviyeli serumlar için gün içi %4.07 ve %2.42; günler arası %4.77 ve %3.93 olarak bulundu. Geri elde çalışmalarında geri elde edilen miktar düşük seviyelerde %92.5 ve %105.9; orta seviyelerde %108.3 ve %105.5 bulundu. Yöntem karşılaştırma çalışması sonucunda, Architect yönteminin önemli düzeyde negatif bias (ortalama 9 ng/mL daha düşük; ±2SD aralığı: (-34.1) - (16.1) ng/mL) gösterdiği ve iki metot arasında hem sabit hem de orantısal fark (Yüksek performanslı sıvı kromatografi= -3.2657 + 1.7388 kemiluminesans immün ölçüm; rho= 0.656) olduğu gözlendi. Sonuç: Architect 25-OH Vitamin D yönteminin tekrarlanabilirlik, linearite ve geri elde hedeflerini karşıladığı halde bias hedeflerini karşılayamadığı görülmüştür. D vitamini eksikliği tanısı ve tedavi takibinin doğrulukla yapılması için ölçümlerin analitik performans çalışmalarının yapılması ve yöntemlerin standardizasyonunun gerekliliği aşikardır. 25-OH Vit D yöntemlerinin standardizasyonu için geliştirilen standart referans materyallerin kullanımı yaygınlaştıkça metotlar arası değişkenlik de azalacaktır. Ayrıca laboratuvarların dış kalite değerlendirme programlarına katılmaları ve sonuçlarını değerlendirmeleri laboratuvar bulgularının hasta yararına kullanımı konusunda önemli katkılar sağlayacaktır.
