32 BAL: KISA BİR TIBBİ BAKIŞ VE KRONİK YARA BAKIMI

ALİ KORHAN SIĞ

Anatolian Current Medical Journal - 2019;1(2):32-36

Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Ankara, Türkiye

 

Arı ve arı ürünlerinin tıbbi kullanımı tıbbın ilk günlerinden beri merak konusu olmuş bir öznedir. Bal, polen, arı sütü (royal jelly), propolis, arı zehri ve bal mumunun hepsi ayrı ayrı farklı kimyasal yapılara ve etkinliğe sahiptir. Balın gerek lokal gerekse de sistemik tıbbi kullanım potansiyeli yüksek olsa da, bugün özellikle plastik cerrahi ve kronik yara bakımında bal ve ballı yara örtüleri rutin kullanımdadır. Farklı iklim koşulları ve farklı coğrafyalardan elde edilmiş doğal ballar üzerine yapılan çalışmalarda; balın asiditesi, hidrojen peroksit içeriği, osmotik etkisi, besleyici ve antioksidan içerikleri doku iyileşmesini hızlandırıcı, antibakteriyel etki gösteren, bağışıklığı uyaran ve skar formasyonunu azaltıcı etkileri olduğu ortaya konmuştur. Ancak; coğrafya, mevsim, balın gördüğü işlem, depolama ve arı türü balın farmakolojik aktivitesi (balık içeriği, potensi vs) üzerine doğrudan etkilidir. Ayrıca balın kontaminasyon riski de ayrı bir sorundur. Bu nedenle her balın tıbbi kullanıma uygunluğu dillendirilememekte ve balların tıbbi kullanımdan önce özel işlemlerden geçmesi gerekmektedir. Bu makaledeki amaç, tamamlayıcı ve bütünleyici tedavilerin bir parçası olan “Bal”ın, güncel kullanım alanlarını ve tıbbi terapötik potansiyelini ortaya koymaktır. Bu şekilde araştırmaya muhtaç kısımlar görülebilir hale getirilerek, araştırmacıları yönlendirmek amaçlanmıştır.