Müberra ÇAKICI TOSUN, Belgin ORAL, Elçin BALCI
Hipokrat Tıp Dergisi - 2025;5(3):103-110
Çocukluk çağı kazaları önemli bir morbidite ve mortalite nedeni olarak halk sağlığını yakından ilgilendiren bir konudur. Özellikle 5 yaş altı çocuklar için yaşı, fiziksel, zihinsel gelişimi düşünüldüğünde tehlikelerin farkında olması oldukça düşüktür. Bu çalışmanın amacı 4-6 yaş dönemi çocuklarda ev kazaları sıklığı ve ev içi kazalar için bazı risklerinin belirlenmesi ve bu risk faktörlerinin azaltılmasında annelere yönelik eğitimin etkisini incelemektir. GİRİŞ Okul hayatına kadar çocukların yaşamlarının büyük bir bölümünü geçirdiği ev çocuk için en büyük çevreyi oluşturur. Nörolojik ve fizyolojik gelişimini tam olarak tamamlamamış olan okul öncesi yani 6 yaş altı çocuklarda tehlikelerin tanımlanması ve bu tehlikelerden korunması oldukça zordur. Ayrıca yapıları gereği meraklı ve hareketli olmaları onları birtakım ev içi kazalara daha yatkın hale getirmektedir. GEREÇ VE YÖNTEM Tanımlayıcı ve yarı deneysel olan bu çalışma 2016 yılında Kayseri ili Talas İlçesi merkezinde bulunan bir anaokulu öğrenci annelerinde yapılmıştı. Katılımcıların eğitim öncesi puan ortalamasının 160, standart sapmasının 15 puan dolayında olabileceği, eğitimden sonra ortalamanın 5 puan dolayında artacağı kabul edilerek alpha=0.05, beta=0.10 alınarak minimum örneklem büyüklüğünün 101 olarak hesaplanmıştır. BULGULAR Çalışma grubundaki 105 aileden annelerin yaş ortalaması 32,14+/-5,43, babaların ise 34,91+/-6,34 yıldı. Ailelerin %73,3'ü çekirdek aile iken, %26,7'si geniş aile yapısındaydı. Annelerin %47,6'sı lise mezunu iken, %81,9'u ev hanımı ve %19,0'ında tanı aldıkları bir hastalıkları mevcuttu. TARTIŞMA Çalışmamızda ev kazaları açısından çocukların %60,0'ı hayatlarında en az bir kez ev kazası geçirmişken, %33,3'ü de son 6 ay içerisinde en az bir ev kazası geçirmişti. Benzer şekilde ev kazası sıklığı bizim çalışmamızdaki gibi oranlar olsa da bazı çalışmalarda bu oran oldukça düşük kalmıştır. SONUÇ Çalışmamızda annelerin ev kazalarına yönelik güvenlik önlemi tanılaması ve ilk yardım bilgileri özellikle okuryazar grupta düşüktü ve annelerin eğitim düzeyi arttıkça bu puanları da artmaktaydı. Ayrıca eğitim sonrası her iki puanlarının anlamlı olarak artması bizlere ev kazalarına yönelik kapsamlı bir eğitim ve farkındalık programlarının etkili olabileceğini düşündürmektedir.
