7-12 YAŞ ARASI ÇOCUKLARDA DAMAR YOLU AÇMA SIRASINDA OLUŞAN KORKU VE AĞRIYI AZALTMAK İÇİN STRES TOPU KULLANIMI: RANDOMİZE KONTROLLÜ ÇALIŞMA

Merih AYAZ, Ayşe Sonay TÜRKMEN

Pediatric Practice and Research - 2026;14(1):1907481-1907481

Karaman Training and Research Hospital, Karaman, Turkiye

 

Amaç: Bu randomize kontrollü çalışma, 7-12 yaş arası çocuklarda damar içi kanülasyon sırasında kullanılan stres toplarının ağrı ve korku üzerindeki etkisini belirlemeyi amaçlamıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmanın verileri, 1 Ağustos-31 Ekim 2020 tarihleri arasında Karaman Eğitim ve Araştırma Hastanesi Pediatri Servisi'ne başvuran 7-12 yaş arası çocuklardan elde edilmiştir. Örneklem büyüklüğü, her grup için 58 olmak üzere 116 çocuk olarak belirlenmiştir. Veriler, araştırmacılar tarafından geliştirilen bilgi formu, Wong Baker Yüz ve Çocuk Korku Ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin analizinde ki-kare, t-testi, ANOVA, eşleştirilmiş t-testi kullanılmıştır. Çalışmanın randomize klinik araştırma numarası NCT05191901'dir. Bulgular: Her iki grupta da çocukların %55,2'si (n=32) kız, %44,8'i (n=26) erkek ve yaş ortalaması 9,53+/-1,77 yıl olarak belirlenmiştir. İşlem öncesi çocukların ortalama korku düzeyleri açısından gruplar arasında anlamlı bir fark olmadığı belirlenmiştir (p>0,05). İşlem sonrası çocukların ortalama korku skoru stres topu grubunda 0,34+/-0,61 iken, kontrol grubunda 2,91+/-0,68 idi. Gruplar arasında çocukların korku skoru ortalaması açısından farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0,01). Gruplar arasında çocukların ağrı durumu açısından fark incelendiğinde; stres topu grubundaki çocukların ağrı düzeyinin (0,81+/-1,06) kontrol grubundaki çocukların ağrı düzeyinden (4,09+/-0,60) anlamlı derecede düşük olduğu bulunmuştur. Sonuç: 7-12 yaş arası çocuklarda damar yolu açma sırasında stres topu kullanımı, korku ve ağrıyı azaltmada etkili bir yöntemdir. Araştırma NCT05191901 numarası ile kayıtlıdır.