ÇAĞATAY EMİR ÖNDER NİSBET YILMAZ
Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıp Dergisi - 2023;56(2):125-130
Amaç: Osteoporoz düşük kemik kütlesi ve kemiğin mikromimarisinin bozulması ile karakterize bir hastalıktır. Kadınlarda osteoporozun daha sıklıkla görülmesi, erkeklerde göz ardı edilmesine yol açmıştır. Bu çalışmanın amacı, 70 yaş ve üzeri erkek cinsiyette kemik mineral dansitesinin insülin benzeri büyüme faktörü 1 (IGF-1) ve Estradiol düzeyleri ile ilişkisini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Çalışma, 2014-2015 arasında 28 hasta (osteoporoz ve osteopeni) ve 23 kontrol grubu olarak 51 kişi ile yapıldı. Vakaların diyette 3 günlük ortalama kalsiyum alımları ve fiziksel aktivite durumları kaydedildi. Kemik mineral yoğunluğu (KMY), albumine göre düzeltilmiş serum kalsiyum düzeyi (Alb-sCa), fosfor (P), paratiroid hormon (PTH), 25 (OH) D3 vitamini, total testesteron, estradiol (E2), IGF-1 ve 24 saatlik idrar Ca düzeyleri ölçüldü. Bulgular: Hasta ve kontrol grubu arasında yaş, vücut kitle indeksi (BMI), fiziksel aktivite ile Alb-sCa, P, PTH ve 24 saatlik idrar Ca düzeyleri yönünden fark bulunmazken (p>0.05); kontrol grubunun boy, kilo, 3 günlük ortalama kalsiyum alımları ile 25 (OH) D3 vitamini düzeyi anlamlı olarak yüksekti (p<0.05). Hasta grubunun Femur boyun ve Lomber total T skorları ile KMY kontrol grubuna göre daha düşüktü (p<0,05). Kontrol grubunun IGF-1 düzeyi 113,41±36,50 ng/ml iken hasta grubunun 99,62±35,20 ng/ml ölçüldü ancak fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı (p=0.17). E2 düzeyi hasta grubunda 26,14±18,07 pmol/L, kontrol grubunda 35,83±15,49 pmol/L olup hasta grubunda anlamlı düşük görüldü (p=0,04). E2 düzeyinin Lomber total T skoru ile arasında anlamlı pozitif yönlü ilişki bulundu (p=0.02). Sonuç: Çalışmamızda gruplar arasında IGF-1 düzeyleri arasında anlamlı fark saptanmazken, E2’nin KMY üzerine etkisi aşikar bulunmuştur. Herhangi bir nedenle E2 düzeyi düşük erkeklerde KMY’nin azalacağı unutulmamalıdır. Anahtar kelimeler: Erkek, Osteoporoz, İnsülin benzeri büyüme faktörü 1, Estradiol.
