Neslihan GÖRMEZ, Özge TUNCER
İzmir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıp Dergisi - 2025;29(4):408-415
Giriş: Bu çalışma, HPV Bilgi Ölçeği kullanılarak İzmir ili Bayraklı 25 No'lu Tepekule Aile Sağlığı Merkezi 3529101 No'lu birime kayıtlı 9- 18 yaş çocuğu olan annelerin HPV aşısı ve serviks kanseri taraması hakkındaki bilgi, tutum ve davranışlarını değer lendirmek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel nitelikteki araştırma Haziran- Eylül 2024'te 329 anne ile yürütülmüştür. Veriler, 14 soruluk sosyodemografik form, 15 soruluk HPV aşısına yönelik tutum -davranış soruları ve 35 maddelik HPV Bilgi Ölçeği ile toplanmış; anketler yüz yüze veya telefonla uygulanmıştır. Analizler SPSS 25.0'da yapılmış, tanımlayıcı istatistikler ile t testi ve ANOVA kullanılmıştır (p < 0,05). Bulgular: Annelerin %52,6'sı HPV aşısını duyduğunu, ancak yalnızca % 8,5'i aşı yaptırdığını bildirmiştir. Çocuklarına HPV aşısı yaptırmayı düşünenlerin oranı %42,9'dur. Pap smear yaptırma oranı %83,3 olup en sık bilgi kaynakları sağlık çalışanları (%59,3) ve internet (%32,5) olmuştur. HPV Bilgi Ölçeği puan ortalaması 10,2+/-8,92'dir. Eğitim düzeyi arttıkça HPV ve Pap smear farkındalığı, aşılama düşüncesi ve taramaya katılım anlamlı biçimde artmıştır (p < 0,05). Aşıya yönelik isteksizliğin başlıca nedenleri aşının ulusal programda yer almaması (%28,3) ve yüksek maliyettir (%15, 5). Olumlu tutuma sahip katılımcıların bilgi puanları anlamlı olarak daha yüksektir (p < 0,05). Sonuç: Bulgular, bilgi artışının tek başına yeterli olmadığını; koruyucu sağlık davranışlarının geliştirilmesi için tutum ve davranışların da güçlendirilmesi gerektiğini göstermektedir. HPV aşısı ve serviks kanseri taramalarının yaygınlaşması için aile hekimliği temelli danışmanlığın geliştirilmesi, toplum eğitimlerinin artırılması ve HPV aşısının ulusal bağışıklama programına dahil edilmesi önemlidir.
