SEVTAP ARSLAN SARIKAYA
Genel Tıp Dergisi - 2025;35(4):649-658
Amaç: Bu çalışmanın amacı bilgisayarlı tomografi anjiyografide (BTA) abdominal aorta (AA) aterosklerozu saptanan erişkin hastalarda hepatik arter (HA) aterosklerozu prevalansının ve HA aterosklerozuna etki eden faktörlerin araştırılmasıdır. Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya xxx Üniversitesi Hastanesi’nde 2020 yılında çeşitli nedenlerle AA’ya yönelik BTA çekimi yapılmış ve AA aterosklerozu saptanmış 296 erişkin hasta dahil edilmiştir. Hastalarda ortak HA, sağ ve sol HA’da ateroskleroz varlığı ve tipi değerlendirilmiştir. Hastaların tümünde çölyak trunkus anatomisi, HA anatomisi, sol gastrik arter (SGA) aterosklerozu varlığı, AA’nın diğer dallarındaki kalsiyum skoru ve AA toplam ateroskleroz skoru değerlendirilerek bu parametreler HA aterosklerozu olan ve olmayan hastalar arasında karşılaştırılmıştır. Bulgular: Olguların 25’inde (%8.4) herhangi bir HA aterosklerozu mevcuttu. HA aterosklerozunun en sık görülen tipi ortak HA’da kalsifik plak şeklindeydi. HA aterosklerozu olan olguların ortalama yaşı olmayanlardan istatistiksel anlamlı yüksekti (70±7.67 vs 66±9.3, p: 0.041). HA anatomisi ile HA aterosklerozu arasında istatistiksel anlamlı ilişki bulundu (p: 0.034). Post hoc analiz sonuçlarında tip 2 ve tip 3 HA anatomisine sahip olgularda HA aterosklerozunun daha sık olduğu saptandı (p değerleri sırasıyla 0.027 ve 0.044). HA aterosklerozu olan olgularda SGA aterosklerozu HA aterosklerozu olmayanlara göre istatistiksel anlamlı daha fazlaydı (%12 vs %0.3, p: 0.002). Toplam renal arter (RA) kalsiyum skoru, süperiyor mezenterik arter (SMA) kalsiyum skoru, splenik arter (SA) kalsiyum skoru, AA toplam ateroskleroz skoru ve toplam ilyak arter (İA) kalsiyum skoru HA aterosklerozu olan olgularda HA aterosklerozu olmayanlara göre istatistiksel anlamlı daha yüksekti (p değerleri sırasıyla <0.001, <0.001, <0.001, 0.029, <0.001). Lojistik regresyon analizinde HA aterosklerozu için bağımsız risk oluşturan parametreler SMA kalsiyum skoru (HR:1.898, %95 GA: 1.002-3.607, p: 0.05), SA kalsiyum skoru (HR: 2.626, %95 GA: 1.485-4.643, p: 0.001) ve toplam İA kalsiyum skoru (HR: 3.063, %95 GA: 1.162-8.077, p: 0.024) olarak bulundu. Sonuç: Bu çalışmada AA aterosklerozu olan erişkinlerde HA aterosklerozu sıklığı %8.4 saptanmıştır. HA aterosklerozu için bağımsız risk oluşturan parametreler SMA, SA ve toplam İA kalsiyum skorları olarak bulunmuştur.
