ABDOMİNAL OBEZİTELİ KADINLARDA AKDENİZ DİYETİNE UYUMUN METABOLİK PARAMETRELER, OBEZİTE BELİRTEÇLERİ VE İNFLAMASYONLA İLİŞKİSİ

Esra Olgun, Birsen Aydın Kılıç, Şirin Çetin

Chronicles of Precision Medical Researchers - 2025;6(3):74-80

Department of Molecular Medicine , Institute of Health Sciences , Amasya University , Amasya , Turkey

 

Amaç : Bu çalışmanın amacı, abdominal obezitesi olan ve olmayan kadınlarda Akdeniz diyetine uyum ile çeşitli metabolik, inflamatuvar ve oksidatif stres belirteçleri arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem : Çalışmaya yaşları 18-50 arasında değişen 68 kadın katılmıştır. Bunlardan 34'ü abdominal obezitesi olan 34'ü ise abdominal obezitesi olmayan bireylerdir. Antropometrik ölçümler, biyokimyasal parametreler ve Akdeniz Diyeti Uyum Ölçeği (MEDAS) ile diyet uyumu değerlendirmiştir. Peptitler, inflamatuvar belirteçler ve oksidatif stres parametreleri ELISA yöntemiyle ölçülmüştür. Bulgular : Abdominal obezitesi olan kadınlarda insülin direnci (HOMA-IR), karaciğer enzimleri, C-reaktif protein (CRP), tümör nekroz faktörü alfa (TNF-alpha), interlökin-6 (IL-6) düzeyleri ve olumsuz lipid profili anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Ayrıca bu grupta plazma antioksidan düzeyleri ve MEDAS skorlarının daha düşük olduğu görülmüştür. Adropin, obestatin (OB), ghrelin (GH) ve nesfatin-1 düzeylerinde azalma; GH/OB oranında ise artış saptanmıştır. Her iki grupta da HOMA-IR, kolesterol, trigliserit ve düşük yoğunluklu lipoprotein (LDL) ile MEDAS skorları arasında negatif korelasyon bulunmuştur. Adropin, obestatin ve antioksidan düzeyleri ile MEDAS skorları arasında pozitif; TNF-alpha ve IL-6 ile negatif korelasyon saptanmıştır. Sonuç : Genç kadınlarda abdominal obezite metabolik hastalık riskini artırmaktadır. Anti-inflamatuvar ve antioksidan özelliklere sahip olan Akdeniz diyeti, abdominal obezitenin ve ilişkili metabolik risklerin azaltılmasında önemli bir rol oynamaktadır. Bu yönüyle klinik beslenme müdahalelerinde dikkate alınmalıdır.