ŞEYMA YAŞAR
İnönü Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Dergisi - 2025;13(1):62-73
Pankreas kanseri, kötü prognozu ve sınırlı erken tanı yöntemleri ile oldukça ölümcül bir malignitedir. Bu çalışmada, 60 serum örneği (30 pankreas kanseri hastası, 30 kontrol) makine öğrenimi kullanılarak erken teşhis için potansiyel biyobelirteçleri belirlemek üzere analiz edilmiştir. Proteomik veriler glikoprotein zenginleştirme ve kütle spektrometrisi yoluyla elde edilmiş ve 232 protein tanımlanmıştır. Ön işlemeden sonra, 29 protein Elastik Ağ yöntemi kullanılarak seçilmiştir. XGBoost, 10 kat çapraz doğrulama ile optimize edilmiş, pankreas kanserini yüksek performansla sınıflandırmıştır (AUC= 0.850, doğruluk = 0.833). SHAP yöntemi, P02750 (Lösinden zengin alfa-2-glikoprotein), P02766 (Transtiretin), P01031 (Complement C5) ve P02649’u (Apolipoprotein E) kanser riskini etkileyen anahtar proteinler olarak tanımlamıştır. Bu biyobelirteçler erken tanı ve kişiselleştirilmiş tedavide önemli bir rol oynayabilir, ancak daha büyük çalışmalarda daha fazla doğrulama yapılması gerekmektedir.
