Mehmet Fuat ÇETİN, Erman YEKENKURUL, Fatih GÜRSOY, Mehmet Emin GÖNÜLLÜ
Sağlık Bilimlerinde Değer - 2026;16(1):153-158
Amaç: Giderek artan yaşlı nüfus, acil abdominal cerrahi sonrasında yüksek morbidite ve mortalite riskiyle karşı karşıyadır. Yaş sıklıkla bir risk faktörü olarak kabul edilse de, olumsuz sonuçların esasen kronolojik yaştan mı yoksa eşlik eden perioperatif değişkenlerden mi kaynaklandığı halen tartışmalıdır. Gereç ve Yöntemler: 2015-2024 yılları arasında Düzce Üniversitesi hastanesinde acil abdominal cerrahi geçiren >=65 yaş hastalar retrospektif olarak incelendi. Hastalar üç yaş grubuna ayrıldı (65-74, 75-84, >=85 yaş). Demografik, klinik, perioperatif ve postoperatif veriler toplandı. Otuz günlük mortaliteyi öngören faktörleri belirlemek için çok değişkenli lojistik regresyon analizi uygulandı. Bulgular: Çalışmaya toplam 98 hasta dahil edildi (65-74 yaş, n=45; 75-84 yaş, n=35; >=85 yaş, n=18). Genel 30 günlük mortalite oranı %14,3 olup alt gruplarda sırasıyla %15,6, %20,0 ve %16,7 olarak bulundu. Postoperatif komplikasyonlar 29 hastada (%29,6) görüldü ve 34 hasta (%34,7) yoğun bakım ünitesine kabul edildi. Çok değişkenli analizde ileri yaş, yüksek ASA skoru ve uzamış ameliyat süresi bağımsız olarak mortalite riskini artırırken, komorbidite yükü yalnızca sınırda bir etki gösterdi. Sonuç: Geriatrik hastalarda acil abdominal cerrahi, belirgin morbidite, yoğun bakım ihtiyacı ve mortalite ile ilişkilidir. Yaş mortalite riskine katkıda bulunsa da bu etki sınırlı olup ASA durumu ve ameliyat süresi ile yakından ilişkilidir. Bu kırılgan hasta grubunda doğru risk sınıflandırması ve optimal perioperatif bakım için hem kronolojik yaşın hem de perioperatif faktörlerin bütüncül olarak değerlendirilmesi gereklidir.
