Emine TEKELİ ŞAHİN, Arzu KUL UÇTU, Nazan KARAHAN
YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi - 2026;7(2):152-161
Kriz ortalamalarında cinsel sağlık ve üreme sağlığı (CSÜS) sorunlarına bağlı olarak önlenebilir nedenlerle oluşan mortalite ve morbidite riskini azaltmak amacıyla hızlı, organize ve erişilebilir sağlık bakımı sunulmalıdır. Bu amaç doğrultusunda; yeterli sayıda nitelikli sağlık personeline, yeteri düzeyde tıbbi ekipmanın sağlanması ve ulaştırılmasına, eşgüdümlü hizmet sunumunun sürdürülmesine ihtiyaç vardır. Bu ihtiyacı karşılayabilmek amacıyla uluslararası kuruluşlar tarafından çeşitli girişimlerde bulunulmuş olup, en önemlisi Kriz Durumunda Üreme Sağlığı için Kurumlar Arası Çalışma Grubu (IAWG) tarafından geliştirilen Minimum Başlangıç Hizmet Paketi (MISP)'dir. MISP, afet ve acil durum koşullarında CSÜS hizmetlerinin kesintisiz bir şekilde sunulmasını sağlayan acil müdahale paketidir. MISP'in temel amacı, kriz ortamlarında kadınlar ve kız çocukları başta olmak üzere tüm etkilenen topluluklarda önlenebilir hastalık ve ölümleri azaltmak, cinsel şiddet ve HIV gibi acil riskleri önlemek ve kapsamlı üreme sağlığı hizmetlerine geçiş için zemin hazırlamaktır. Minimum Başlangıç Hizmet Paketi (MISP), riskleri azaltmak amacıyla geliştirilen ve kriz koşullarında anne ve yenidoğan sağlığının korunması, cinsel sağlığın sürdürülmesi ve HIV dahil bulaşıcı enfeksiyonların önlenmesi için hızlı, koordineli ve kaliteli hizmet sunumunu hedefleyen kapsamlı bir stratejik çerçevedir. Bu paket, insani müdahalelerde sağlık sisteminin temel unsurlarını güçlendirerek sürdürülebilir bir iyileşme süreci için temel oluşturmaktadır. MISP, acil ve afet durumlarında uluslararası bakım standardı oluşturmak amacıyla geliştirilmiş olup, olağanüstü durumlarda CSÜS hizmetlerinin sürdürülmesinde acil bir gerekliliktir. Bu derlemede; MISP'in acil ve afet durumlarında önemi, işleyişi, içeriği, uygulama basamakları, hizmet sunumu sırasında yaşanan olası durumlar, ebelerin olağanüstü durumlarda rolleri ve MISP açısından önemini değerlendirmek amaçlanmaktadır.
