Serkan Günay, Ahmet Öztürk, Erdal Komut, Anılcan Tahsin Karahan, Seval Komut, Yavuz Yiğit
Kocaeli Medical Journal - 2025;14(3):172-181
Giriş: Ateşli silah yaralanmaları (ASY), dünya genelinde travmaya bağlı ölümlerin ikinci en yaygın nedenidir. Bilgisayarlı tomografi (BT), ASY dahil olmak üzere travma hastalarının değerlendirilmesinde tercih edilen görüntüleme yöntemidir. BT'de saptanan patoloji k bulguların belirlenmesi ve prognostik değerlerinin değerlendirilmesi, klinik yönetimi yönlendirmede yardımcı olabilir. Bu çalışmanın amacı, ASY nedeniyle acil servise başvuran hastalarda BT bulgularının prognostik önemini araştırmaktır. Yöntem: Bu retrospektif gözlemsel çalışma, üçüncü basamak bir hastanenin acil servisine ASY nedeniyle başvuran hastaları kapsamaktadır. BT görüntülemesi yapılmayan, 18 yaş altı olan, ateşli silah dışı travması bulunan, eksik verisi olan veya takibi sağlanamayan hastalar çalışmada dışı bırakıldı. Demografik veriler, yaralanma özellikleri, acil servise başvuru şekli, laboratuvar parametreleri ve BT bulguları kaydedildi. Hastane yatışı, yoğun bakım ünitesi (YBÜ) yatışı, cerrahi müdahale ve hastane içi mortalite gibi klinik sonuçlar değerlendirildi. BT bulguları ile bu klinik sonuçlar arasındaki ilişkiler uygun istatistiksel yöntemlerle analiz edildi. Bulgular : Lojistik regresyon analizi sonucunda, BT bulgularından intrakraniyal hemoraji (OR: 348,41; p < 0,001), hemotoraks (OR: 66,94; p = 0,011) ve pnömoperiton (OR: 24,06; p = 0,022), hastane içi mortalitenin bağımsız belirleyicileri olarak saptandı. Pnömoperiton, ekstremite kemik kırığı ve ekstremite arteriyel yaralanmaları cerrahi müdahaleyi öngörürken; kafatası kırığı, pnömoperiton ve ekstremite arteriyel yaralanmaları YBÜ yatışını öngördü. Sonuç: BT'de saptanan patolojik bulgular özellikle pnömoperiton, intrakraniyal hemoraji ve hemotoraks, ASY hastalarında güçlü prognozik göstergelerdir. Bu bulgulara yönelik farkındalık, klinisyenlerin risk sınıflaması yapmasına ve cerrahi ya da yoğun bakım müdahaleleri için zamanında karar vermesine katkı sağlayabilir.
