Şamil Altay BESLER, Hasan BÜYÜKASLAN
Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi - 2025;22(3):573-581
Amaç: Bu çalışma, acil servise başvuran COVID-19 hastalarında başlangıç laboratuvar parametreleri, eşlik eden hastalıklar ve demografik özelliklerin mortalite ve hastaneye yatış gereksinimini öngörmedeki prognostik değerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Materyal ve Metod: RT-PCR ile doğrulanmış 343 erişkin COVID-19 hastası retrospektif olarak incelendi. Mortalite analizi için hastalar sağ kalanlar ve sağ kalmayanlar olarak iki gruba ayrıldı. Demografik veriler, komorbiditeler ve laboratuvar belirteçleri- nötrofil/lenfosit oranı (NLR), trombosit/lenfosit oranı (PLR), monosit/lenfosit oranı (MLR), C-reaktif protein (CRP), D-dimer ve tam kan sayımı -gruplar arasında karşılaştırıldı. Sürekli değişkenler Kruskal -Wallis ve Mann -Whitney U testleri ile analiz edildi. Prediktif performansı değerlendirmek için ROC analizi ve binomial lojistik regresyon kullanıldı. Bulgular: Sağ kalmayanlar, sağ kalanlara kıyasla daha ileri yaşta idi (p<0,001) ve hipertansiyon (p<0,001) ile serebrovasküler hastalık (p<0,001) oranları daha yüksekti. Laboratuvar parametreleri açısından sağ kalmayanlarda NLR (10,2 +/- 3,4'e karşı 5,8 +/- 2,1; p < 0, 001), CRP (145,6 +/- 36,2 mg/L'ye karşı 82,4 +/- 28,5 mg/L; p < 0,001) ve D-dimer (2,35 +/- 1,1 mug/mL'ye karşı 1,02 +/- 0,6 mug/mL; p < 0,001) düzeyleri anlamlı olarak daha yüksekti. Lojistik regresyon analizinde düşük albümin düzeyi (OR = 5,73; %95 GA: 2,17 -15,16; p < 0,001), yüksek LDH düzeyi (OR = 0,996; %95 GA: 0,994- 0,998; p < 0,001), artmış üre düzeyi (OR = 0,981; %95 GA: 0,970- 0,992; p < 0,001) ve hipertansiyon varlığı (OR = 0,256; %95 GA: 0,113- 0,579; p < 0,001) mortalitenin bağımsız yordayıcıları olarak belirlendi. Sonuç: Yaş, komorbiditeler ve özellikle albümin, LDH ile üre düzeyleri gibi başlangıç laboratuvar parametreleri, acil servise başvuran COVID-19 hastalarında olumsuz klinik sonuçların güçlü öngörücüleridir. Bu kolay erişilebilir biyobelirteçler, erken risk değerlendirmesi ve klinik karar verme süreçlerine önemli katkı sağlayabilir. Bulguların prospektif, çok merkezli çalışmalarla doğrulanması gerekmektedir.
