Mehmet Akif ERDOĞAN, Özlem KÖKSAL, Vahide Aslıhan DURAK, Ziya UZUN, Büşra ALTINKÖK ŞENTÜRK, Furkan BELİK
Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi - 2026;52(1):1-6
Kırılganlık, acil servise (AS) başvuran yaşlı bireylerde klinik sonuçların belirleyicilerinden biri olarak giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Ancak yaygın olarak kullanılan kırılganlık tarama araçlarının karşılaştırmalı prognostik performansına ilişkin kanıtlar sınırlıdır. Bu çalışmanın amacı, acil servis ortamında kısa dönem mortaliteyi öngörmede Edmonton Kırılganlık Ölçeği (EFS), Yaşlılarda Risk Tanımlama Aracı (Identification of Seniors at Risk, ISAR) ve PRISMA -7'nin prediktif doğruluğunu değerlendir mek ve karşılaştırmaktır. Bu prospektif gözlemsel çalışmaya, Ocak -Temmuz 2022 tarihleri arasında üçüncü basamak bir acil servise başvuran >=65 yaşındaki hastalar dâhil edilmiştir. Kırılganlık, başvuru sırasında EFS, ISAR ve PRISMA -7 kullanılarak değerlendir ilmiştir. Birincil sonlanım noktası 30 günlük tüm nedenlere bağlı mortalite olarak belirlenmiştir. Gruplar arası karşılaştırmalar Mann -Whitney U ve ki -kare testleri ile yapılmıştır. Prognostik doğruluk, alıcı işletim karakteristiği (ROC) eğrileri kullanıla rak değerlendirilmiş, optimal kesme noktaları Youden İndeksi ile belirlenmiştir. Toplam 103 hastanın (ortalama yaş 73,9+/-7,2 yıl) 16'sı (%15,5) 30 gün içinde hayatını kaybetmiştir. Hayatta ka lmayan hastalarda tüm ölçeklerde kırılganlık skorları daha yüksek bulunmuştur (EFS 11'e karşı 7; ISAR 4'e karşı 3; PRISMA -7 5'e karşı 3; tümü için p<=0,001). EFS, ISAR ve PRISMA -7 için eğri altında kalan alan (AUC) değerleri sırasıyla 0,811, 0,765 ve 0,754 olarak saptanmıştır. >7 kesme noktasında EFS %100 duyarlılık göste rirken, ISAR ve PRISMA -7 daha dengeli bir duyarlılık -özgüllük profili sunmuştur. EFS, ISAR veya PRISMA -7 ile yapılan kırılganlık taraması, acil serviste değerlendirilen yaşlı hastalarda değerli prognostik bilgiler sağlamaktadır. EFS en yüksek duyarlılığı s unarken, ISAR ve PRISMA -7 daha dengeli performanslarıyla klinik uygulamada tamamlayıcı kullanımını desteklemektedir.
