Pelin Çelik, Mukadder Mollaoğlu
Geriatrik Bilimler Dergisi - 2025;8(3):193-202
Amaç: Acil servise başvuran 65 yaş ve üzeri yaşlı hastaların üriner inkontinans farkındalığı ile sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Gereç ve Yöntemler: Tanımlayıcı ve kesitsel özellikteki araştırma, Temmuz-Eylül 2024 tarihleri arasında üçüncü basamak olarak hizmet veren bir üniversite hastanesi acil servisine başvuran 65 yaş üstü 202 hasta ile yapılmıştır. Araştırma verilerin toplanmasında, Hasta Tanıtım Formu, Üriner İnkontinans Farkındalık Ölçeği ve Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde; sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, Mann Whitney U Testi, Kruskal-Wallis Testi, t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve pearson korelasyon testleri kullanılmıştır. Bulgular: Yaşlıların sağlık okuryazarlığı ölçeği toplam puanı 63,01+/-21,85 olup, sağlık okuryazarlık düzeylerinin yetersiz olduğu belirlendi. Çalışmaya katılan yaşlıların büyük çoğunluğunda (%72,3) üriner inkontinans mevcuttu. Yaşlılarda üriner inkontinansı bir sağlık sorunu olarak kabul etme (26,37+/-5,44) ve sağlık motivasyonu (13,15+/-3,40) alt boyut ortalamaları zayıf bulunurken, üriner inkontinansla baş etme (18,53+/-3,98), kısıtlama (9,88+/-2,47) ve üriner inkontinans korkusu (12,07+/-3,03) alt boyut ortalamaları orta düzeyde olduğu belirlendi. Sonuç: Yaşlıların, üriner inkontinansın geri döndürülebilir bir durum olduğunun farkına varmaları ve tedavi arayışında bulunmalarında sağlık okuryazarlık düzeyleri önemlidir. Acil servisler, sıkça başvuran yaşlı hastaların, inkontinans farkındalığı ile sağlık okuryazarlığının belirlenmesi ve doğru yönlendirme ve yardım almalarında önemlidir.
