MELİS AKÇINAR, HÜSEYİN ERGENÇ, TUBA BETUL UMIT, ADEM AZ, ONUR KAPLAN, ÖZGÜR SÖĞÜT
Southern Clinics of Istanbul Eurasia - 2023;34(2):158-164
GİRİŞ ve AMAÇ: Bu çalışmanın amacı, acil tıp kliniğine başvuran delici-kesici alet yaralanmalarının (DKAY) demografik ve klinik özellikleri ile kan transfüzyonu yapılan ve yapılmayan hasta gruplarında Glasgow Koma Skalası (GKS), Revize Travma Skoru (RTS), şok indeksi (Şİ), modifiye şok indeksi (MŞİ) ve yaşa göre şok indeksi (YŞİ) değerlerini karşılaştırarak analiz etmektir. YÖNTEM ve GEREÇLER: Bu retrospektif, kesitsel, tek merkezli çalışmaya DKAY nedeniyle acil tıp kliniğine başvuran ardışık 308 hasta dahil edildi. Bu vakaların demografik ve klinik özellikleri, travma skorlamaları (GKS ve RTS), şok indeksleri (Şİ, MŞİ ve YŞİ), operasyon ve transfüzyon durumları, yaralanma zamanı ve klinik sonlanımları kaydedildi. Veriler kan transfüzyonu yapılan ve yapılmayan vakalar arasında karşılaştırıldı. BULGULAR: Çalışmaya 288 erkek (%93.5) ve 20 kadın (%6.5) toplam 308 hasta alındı. Ortalama yaş 28.30±11.90 idi. 235 (%76.3) olgu darp, 64 (%20.8) trafik kazası ve 9 (%2.9) kendine zarar verme nedeniyle acil servise başvurdu. En yaygın anatomik yaralanma bölgesi alt ekstremiteydi (%39). Yapılan cerrahi işlemlerin 173’üne (%56.20) yumuşak doku onarımı, 22’sine (%7.10) vasküler cerrahi onarım, 22’sine (%7.10) laparotomi, 18’ine (%5.80) tüp torakostomi yapıldı. En fazla hasta sayısı (n=38, %12.3) Temmuz ve Ağustos aylarında ve (n=153, %49.7) 18: 01-00: 00 saatleri arasında başvurdu. Kan transfüzyonu yapılan hastalarda almayanlara göre ortalama GKS ve RTS değerleri anlamlı olarak daha düşük, ortalama Şİ, MŞİ ve YŞİ değerleri daha yüksekti (tüm karşılaştırmalar için p<0.001). Son olarak yüksek Şİ, YŞİ ve MŞİ’nin kan transfüzyonu ihtiyacının bağımsız belirteçleri olduğu bulundu. TARTIŞMA ve SONUÇ: DKAY nedeniyle acil servisine başvuran vakalarda en fazla yaralanmanın ekstremite bölgesinden olduğu ve yaralanma sonucu en sık yapılan işlemin primer sütürasyon olduğu gözlemlenmiştir. Ek olarak, yüksek SI, MSI ve ASI, acil servise bıçak yarası ile başvuran hastalarda kan transfüzyonu gereksinimi için önemli belirleyicilerdi.
