Ali Ekber KARABULUT, Burcu Özen KARABULUT
Journal of Biotechnology and Strategic Health Research - 2026;10(2):80-91
Amaç Bu çalışmada, acil servise kuduz riskli temas nedeniyle başvuran hastalarda uygulanan temas sonrası profilaksinin (PEP) ulusal kılavuza uygunluğunun ve aşı serisinin tamamlanma oranını etkileyen faktörlerin retrospektif olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem Haziran 2025-Mayıs 2026 tarihleri arasında Ağrı Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Servisi'ne başvuran 343 hastanın kayıtları incelenmiştir. Sürekli değişkenlerin dağılımı Shapiro-Wilk testi ile değerlendirilmiş; gruplar arası karşılaştırmalarda Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis, ki-kare ve Fisher'ın kesin testleri kullanılmıştır. Uygulanan profilaksinin T.C. Sağlık Bakanlığı 2019 Kuduz Profilaksi Rehberi'ne uygunluğu değerlendirilmiştir. Bulgular Hastaların yaş ortancası 21,0 (çeyrekler arası aralık [IQR]: 10,0-34,0) yıl olup %62,1'i erkekti. Uygulanan profilaksinin kuduz immünglobulini (RIG) endikasyonuna uygunluk oranı %54,5 olarak saptanmış; RIG endikasyonu bulunan Kategori III/IV temaslarda RIG uygulanma oranının yalnızca %14,0 olduğu belirlenmiştir. Aşı serisi tamamlanma oranı %72,9 olup, incelenen 14 değişkenden yalnızca önceki profilaksi öyküsü tamamlanma ile anlamlı ilişkili bulunmuştur (p=0,014). Kırsal ikamet, alışılmadık temas biçimleri ve hafif yara kategorileri, acil servise başvuruda daha uzun gecikme süresi ile ilişkilendirilmiş; başvurular yaz aylarında belirgin şekilde artmıştır. Sonuç Kuduz temas sonrası profilaksi uygulamalarının, özellikle kuduz immünglobulini endikasyonu açısından, ulusal kılavuza uygunluğunun arzu edilen düzeyin altında kaldığı sonucuna varılmıştır. Bölgede hekim eğitiminin güçlendirilmesinin ve RIG erişiminin gözden geçirilmesinin gerekli olduğu düşünülmüştür.
