Kürşad ÖNEÇ, Mehmet Cihat DEMİR
Anatolian Journal of Emergency Medicine - 2026;9(1):18-24
Amaç: Akut böbrek hasarı (ABH), acil servislerde sık karşılaşılan ve ciddi klinik sonuçlara yol açabilen kritik bir durumdur. Ancak acil servis başvurularına ilişkin etiyolojik dağılım ve klinik sonuçları değerlendiren uzun dönemli veriler sınırlıdır. Bu çalışma, üçüncü basamak bir acil servise başvuran ABH olgularının 10 yıllık epidemiyolojik, klinik ve prognostik özelliklerini incelemeyi amaçlamıştır. Gereç ve Yöntemler: Bu retrospektif kohort çalışmasına, Ocak 2015-Ocak 2025 arasında acil serviste ABH tanısı alan erişkin hastalar dahil edilmiştir. ABH tanımı ve evrelemesi KDIGO kriterlerine göre yapılmış; demografik özellikler, komorbiditeler, laboratuvar bulguları, etiyolojik faktörler, KDIGO evre dağılımı, yoğun bakım ihtiyacı ve hastane içi mortalite değerlendirilmiştir. Hastane içi mortalitenin bağımsız belirleyicileri çok değişkenli lojistik regresyon analizi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Toplam 742 hasta değerlendirilmiş olup ortalama yaş 68,4 +/- 15,7 yıldır ve hastaların %58'i erkektir. Hastane içi mortalite oranı %18,0 olarak saptanmıştır. En sık etiyoloji sepsis (%35,6), ardından nefrotoksik ilaç maruziyeti (%27,6) ve dehidratasyon/hipovolemi (%21,8) olarak bulunmuştur. KDIGO Evre 3 olgular toplamın %31,0'ını oluşturmuş; yoğun bakım ihtiyacı (%37,8) ve mortalite (%39,5) açısından anlamlı derecede daha yüksek oranlar göstermiştir. Sağ kalmayan hastalar daha ileri yaşta olup kreatinin, üre, CRP ve potasyum seviyeleri belirgin şekilde yüksektir. Ayrıca kalp yetmezliği ve kronik böbrek hastalığı prevalansı daha fazladır (tüm p < 0,05). Çok değişkenli analizde yaş (OR 1,04), sepsis (OR 3,62), KDIGO Evre 3 (OR 4,88), CRP (OR 1,08 / 10 mg/L), başvuru kreatinini (OR 1,21) ve yoğun bakım ihtiyacı (OR 3,31) mortalitenin bağımsız belirleyicileri olarak bulunmuştur (tüm p < 0,001). Sonuç: On yıllık süreçte acil servise başvuran ABH hastaları belirgin klinik ciddiyet göstermiş olup en önemli etiyolojik faktör sepsis olarak öne çıkmıştır. Daha yüksek KDIGO evresi, sepsis, sistemik inflamasyon belirteçleri ve yüksek başlangıç kreatinin düzeyleri hastane içi mortaliteyle güçlü ilişkili bulunmuştur. Bulgular, ABH'li hastalarda acil serviste erken risk sınıflandırmasının, erken nefroloji danışmanlığının ve hızlı multidisipliner yaklaşımın önemini vurgulamaktadır.
