Emine SARCAN, Ahmet B. ERDEM, Merve YAZLA, Elif ÇELİKEL
Ulusal Travma ve Acil Cerrahi Dergisi - 2026;32(9):1091-1099
AMAÇ: Ayak bileği burkulmaları, acil servise yapılan başvuruların yaklaşık %5'ini ve tüm sporla ilişkili yaralanmaların %40'ını oluşturmaktadır ve genellikle belirgin ağrı ile eklem hareket açıklığında (ROM) kısıtlılığa yol açmaktadır. Bu çalışma, acil servis pratiğinde yaygın olarak kullanılan intravenöz parasetamol, ibuprofen ve deksketoprofenin erken dönemde uygulanmasının klinik sonuçlarını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla, erken fonksiyonel analjezinin etkinliğini gösterebilmek için ağrı düzeyi takipleri ve ROM ölçümleri yapıldı. GEREÇ VE YÖNTEM: Bu prospektif, randomize, çift kör çalışma Aralık 2023 ile Mayıs 2024 tarihleri arasında acil serviste Derece 1-2 ayak bileği burkulması tanısı alan hastalar üzerinde gerçekleştirildi. Hastalar üç gruba ayrıldı ve intravenöz deksketoprofen (Grup D, n=52), parasetamol (Grup P , n=52) ve ibuprofen (Grup I, n=51) uygulandı. Ağrı değerlendirmesi Sayısal Derecelendirme Ölçeği (NRS) ve Wong-Baker Yüz Ağrı Ölçeği (WBS) kullanılarak yapıldı. ROM, yarım daireli gonyometre ile dorsifleksiyon (d-ROM) ve plantar fleksiyon (p-ROM) açıları ölçülerek değerlendirildi. Tedavi öncesi ve tedaviden 1 saat sonraki ölçümler karşılaştırıldı. BULGULAR: Tedavi sonrası ağrı değerlendirmesinde; NRS skorları açısından gruplar arasında anlamlı bir fark bulunmadı (p=0.352), ancak WBS skorları bakımından Grup I en düşük değere sahipti (p<0.001). Bununla birlikte, her üç grupta da tedavi sonrası ağrı skorlarının (NRS ve WBS) tedavi öncesine göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde azaldığı saptandı (p<0.001). ROM açıları incelendiğinde, tedavi öncesi d-ROM ve p-ROM değerleri gruplar arasında benzerdi (p=0.196). Tedavi sonrasında Grup I'da d-ROM daha düşük (p=0.034) ve p-ROM daha yüksek bulundu (p=0.011). Ancak, her üç grupta da tedavi sonrası ROM değerlerinde tedavi öncesine göre anlamlı iyileşme gözlendi (p<0.001). Ağrı skorları ve ROM açıları için tedavi öncesi-sonrası değişim (Delta) değerleri karşılaştırıldığında ise gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (DeltaNRS p=0.264, DeltaWBS p=0.965, Deltad-ROM p=0.099, Deltap-ROM p=0.073). SONUÇ: Parasetamol, ibuprofen ve deksketoprofen, ayak bileği burkulmalarının akut fazında ağrıyı azaltma ve ayak bileği eklem hareket açıklığını artırma açısından benzer etkinlik göstermiştir. Bu bulgular, ayak bileği burkulmalarında analjezik tedavinin erken başlanmasının klinik iyileşmeye katkı sağladığını göstermektedir.
