Hüseyin ALDEMİR, Şerife ÖZDİNÇ, Mehmet SOYUGÜZEL
Dicle Tıp Dergisi - 2026;53(2):371-379
Amaç: Hipertansif hastalar, farklı klinik şiddet dereceleri ve hedef organ hasarı (HOH) ile başvurabilmektedir. Yatak başı ultrason ile optik sinir kılıf çapı (OSKÇ) ölçümü, acil servis ortamlarında giderek daha yaygın olarak kullanılan hızlı ve non-invaziv bir yatak başı görüntüleme yöntemidir. Bu çalışmanın temel amacı, acil servise (AS) başvuran hipertansif hastalarda başlangıç OSKÇ değerleri ile klinik şiddet arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir. Yöntemler: Bu prospektif, tek merkezli, gözlemsel çalışma; AS'ye yüksek kan basıncı ve hipertansif acil (HA) ile uyumlu şüpheli akut HOH ile başvuran yetişkin hastaları dahil etmiştir. Hastaların demografik ve klinik verileri, kan basıncı ölçümleri, tedavi öncesi ve sonrası OSKÇ değerleri kaydedilmiştir. OSKÇ ile HOH, tedavi yanıtı ve hastaneye yatış arasındaki ilişkiler analiz edilmiş; OSKÇ'nin klinik sonuçları öngörme yeteneği "Alıcı İşletim Karakteristiği" (ROC) analizi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmaya toplam 113 hipertansif hasta dahil edilmiştir. Hedef organ hasarı olan hastaların OSKÇ değerleri, olmayanlara göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (4,88+/-0,76 mm ve 4,45+/-0,46 mm, p=0,007). Antihipertansif tedavi sonrası OSKÇ değerlerinde anlamlı bir azalma gözlenmiştir (p < 0,001). ROC analizi sonucunda, hipertansif acil durum ile ilişkili OSKÇ eşik değeri 4,62 mm (duyarlılık: %69, özgüllük: %69); hastaneye yatışı öngören eşik değer ise 4,57 mm (duyarlılık: %65, özgüllük: %60) olarak saptanmıştır. OSKÇ ile yaş, sistolik ve diyastolik kan basıncı ve HOH arasında orta düzeyde pozitif bir korelasyon saptanmıştır. Sonuç: Yatak başı ultrason ile OSKÇ ölçümü, acil servise başvuran hipertansif hastalarda klinik şiddet ve hastaneye yatış gerekliliği ile ilişkili, yardımcı ve invaziv olmayan bir parametre olarak hizmet edebilir.
