Nezahat Alshanov, Necmi Baykan
Journal of Anatolian Medical Research - 2026;11(1):7-11
Amaç: Bu çalışmanın amacı, acil servisten hemodiyaliz kateteri ilişkili enfeksiyon tanısı ile hastaneye yatırılan hastaların demografik, klinik ve mikrobiyolojik özelliklerini değerlendirmek ve mortalite ile ilişkili faktörleri analiz etmektir. Gereç ve Yöntemler: Bu retrospektif, gözlemsel ve tanımlayıcı çalışmada, üçüncü basamak bir hastanenin acil servisinden hemodiyaliz kateteri ilişkili enfeksiyon tanısı ile yatırılan 18 yaş ve üzeri hastalar değerlendirildi. Hastane elektronik veri sistemi üzerinden demografik veriler, başvuru saatleri, yatış yapılan birim, hastanede kalış süresi, kültür alınma durumu ve kültür sonuçları kaydedildi. Kateter ucu, periferik kan ve santral kan kültürü sonuçları analiz edildi. Bulgular: Toplam 120 hasta çalışmaya dahil edildi; hastaların 106'sı (%88,3) sağ kalırken 14'ü (%11,7) eksitus oldu. Cinsiyet dağılımı açısından gruplar arasında anlamlı fark saptanmadı (p=0,969). Ölen hastaların yaş ortalaması sağ kalanlara göre daha yüksek olmakla birlikte fark sınırda anlamlı bulundu (72,78+/-8,64 vs. 65,06+/-14,33 yıl; p=0,052). Yoğun bakım ünitesine yatırılan hastalarda mortalite oranı servise yatırılanlara kıyasla anlamlı olarak daha yüksekti (%34,8 vs. %6,2; p<0,001). Ölen hastaların hastanede kalış süresi sağ kalanlara göre anlamlı olarak daha kısaydı (6,35+/-5,12 vs. 10,96+/-7,10 gün; p=0,021). Periferik kan kültürü pozitifliği %61,7, santral kan kültürü pozitifliği %35,8 ve kateter ucu kültürü pozitifliği %2,5 olarak saptandı. Kültür pozitifliği ile mortalite arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmadı. Sonuç: Acil servisten santral kateter ilişkili enfeksiyon tanısı ile yatırılan hastalarda mortalite, özellikle yoğun bakım gereksinimi ile güçlü şekilde ilişkilidir. İleri yaş mortalite açısından risk eğilimi göstermektedir. Kateter ilişkili enfeksiyonların erken tanınması, uygun hasta triajı ve yoğun bakım gereksiniminin zamanında belirlenmesi klinik sonuçların iyileştirilmesinde kritik öneme sahiptir.
