İbrahim TAŞKUM, Mustafa BOZKURT, Mehmet Selman ÇAVDAR, Mustafa SABAK, Muhammed Hanifi BADEMKIRAN
Ulusal Travma ve Acil Cerrahi Dergisi - 2026;32(3):307-314
AMAÇ: Gebelikte travma, fizyolojik adaptasyonlar ve fetal iyilik hâlinin korunması gerekliliği nedeniyle kendine özgü klinik zorluklar oluşturur. Kılavuzlar travma sonrası anne ve fetüs için asgari bir izlem süresi önermesine rağmen, gebe travma hastalarında acil serviste uzamış gözlem süresi ile ilişkili faktörler yeterince tanımlanmamıştır. Bu faktörlerin belirlenmesi, klinik karar verme süreçlerinin ve acil servis kaynak kullanımının optimize edilmesine katkı sağlayabilir. GEREÇ VE YÖNTEM: Bu retrospektif kohort çalışma, Ocak 2014-Ocak 2024 tarihleri arasında üçüncü basamak bir acil serviste yürütülmüştür. Hastalar acil serviste gözlem süresine göre <=6 saat ve >6 saat olarak iki gruba ayrılmıştır. Demografik özellikler ve Travma Şiddet Skoru (Injury Severity Score, ISS), gebelik haftası, RhD durumu, travmanın özellikleri ve konsültasyon gereksinimi gibi klinik değişkenler kaydedilmiştir. Uzamış acil servis gözlem süresini etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla tek değişkenli ve çok değişkenli lojistik regresyon analizleri yapılmıştır. BULGULAR: Toplam 459 gebe travma hastası analiz edilmiştir ve bunların 238'i (%51.9) acil serviste 6 saatten uzun süre gözlenmiştir. Uzamış gözlem grubundaki hastaların gebelik haftası, <=6 saat gözlenen hastalara göre anlamlı olarak daha yüksektir (medyan 24 [IQR 15-32] hafta vs. 17 [IQR 11-23] hafta, p<0.001). Çok değişkenli analizde, ISS değerlerindeki artış (OR 1.20; %95 GA 1.08-1.35; p<0.001), artan gebelik haftası (hafta başına OR 1.07; %95 GA 1.04-1.09; p<0.001) ve RhD negatifliği (OR 3.84; %95 GA 1.33-11,14; p=0.013) acil serviste 6 saatten uzun gözlem ile bağımsız olarak ilişkili bulunmuştur. Konsültasyon sayısı tek değişkenli analizde uzamış gözlem ile ilişkili olsa da, çok değişkenli analizde bağımsız bir faktör olarak kalmamıştır. SONUÇ: Artmış ISS, ilerleyen gebelik haftası ve RhD negatifliği, gebe travma hastalarında acil serviste 6 saatten uzun gözlem süresi ile bağımsız olarak ilişkilidir.
