Muhammed İNAN, Cenk AYPAK
Genel Tıp Dergisi - 2026;36(2026):1-6
Amaç: Küresel Büyük Dil Modelleri (BDM'ler) kültürel nüansları yakalamada sıklıkla yetersiz kalmaktadır. Bu pilot çalışmanın amacı geliştirilmekte olan yerli bir Türkçe büyük dil modeli olan "Kumru"nun kültüre özgü acil triaj olgu senaryolarını standart tıbbi terminolojiye kıyasla yorumlama yeterliliğini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntemler: Türk Sağlık Bakanlığı Acil Triaj (Ek-4) Kılavuzları temel alınarak oluşturulan 50 klinik olgu senaryosundan oluşan pilot bir veri seti ile prospektif, in silico bir çalışma yürütülmüştür. Veri seti, alan özgül dilsel işleme kapasitesini değerlendirmek amacıyla standart tıbbi terminoloji (n = 31) ve kültürel deyim/ifadeler (n = 19) olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Bulgular: Model, yüksek aciliyetli olgular için %93,7 duyarlılık göstermiş; buna karşın özgüllüğü %0 olarak saptanmış ve %52 oranında aşırı triaj eğilimi sergilemiştir. Genel tanısal doğruluk orta düzeyde (%44,0) olmakla birlikte modelin kültürel deyim ve ifadelere dayalı olguları çözümlemedeki başarısı (%84,2) standart tıbbi terminolojiye kıyasla (%19,3) istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p < 0,001). Sonuçlar: Mevcut haliyle yerli model yerel ve kültüre özgü ifadeleri anlama konusunda yüksek bir kapasite ortaya koymakla birlikte düşük özgüllüğü nedeniyle otonom klinik karar verme süreçlerinde operasyonel açıdan yeterli değildir. Bulgular dilsel yerelleştirmenin uygulanabilirliğine yönelik bir kavram kanıtı sunmaktadır; ancak klinik kullanıma geçilmeden önce kapsamlı bir ince ayar (fine-tuning) sürecinin gerekliliğini vurgulamaktadır.
