Nurdan Gökduman, Şaban Kalay
Journal of Immunology and Clinical Microbiology - 2025;10(4):72-79
Amaç: Hastalıklardan korunmanın farklı yollarının araştırılmasıyla günümüzde bitkisel tedavilerde sistemik ve güvenilir bilgiye gereksinim artmıştır. Oksidatif stres birçok hastalık ile ilişkili bulunmuş ve oksidatif stresin azaltılmasında antioksidanlar giderek önem kazanmıştır. Lamiaceae familyasına ait Salvia cinsinin antioksidan özellikleri bilinmektedir. Bu çalışmada Anadolu'da endemik türleri de bulunan, halk arasında genellikle çay ve gargara olarak kullanılan adaçayı (Salvia spp.) bitkisinin etanol, metanol ve kloroform ve çözücüleri ile hazırlanan ekstrelerinin antioksidan kapasiteleri incelenmiştir. Böylece en yüksek antioksidan aktiviteye sahip adaçayı ekstresinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Maserasyon yöntemiyle elde edilen ekstrelerin, 2,2-azinobis (3-etilbenzothiazollin-6-sulfonik asit) (ABTS) radikal katyonunun inhibisyon yüzdesine göre antioksidan aktiviteleri belirlenmiştir. Ayrıca ekstrelerin antioksidan aktiviteleri, sentetik antioksidan olarak kullanılan bütil hidroksitolüen (BHT) ile karşılaştırılmıştır. Bulgular: Sırasıyla su, metanol ve etanol ekstreleri en yüksek antioksidan aktiviteleri gösterirken, bu aktiviteler BHT'ye kıyasla daha yüksek bulunmuştur. Öte yandan, kloroform ekstresi diğer çözücülere ve BHT'ye göre daha düşük antioksidan kapasite göstermiştir. Sonuç: Bu bulgular, polar çözücülerle elde edilen adaçayı özlerinin etkili doğal antioksidan ajanlar olarak hizmet edebileceğini ortaya koymuştur.
