Siswanto WAHAB, Khairuddin DJAWAD
Medeniyet Medical Journal - 2026;41(2):192-202
Amaç: Deri kanseri, giderek artan küresel bir halk sağlığı sorunudur. Çoklu moleküler yolaklar üzerinde etkili doğal bileşikler, umut verici kemopreventif ajanlar olarak öne çıkmaktadır. Kakao ekstresi; flavonoidler, polifenoller ve alkaloidler gibi kanserle ilişkili moleküler yolakları inhibe edebilecek biyolojik olarak aktif bileşenler içermektedir. Bu çalışmanın amacı, kakao ekstresinin deri kanserine karşı kemopreventif potansiyelini; adenozin A2 reseptörü ve vasküler endotelyal büyüme faktörü reseptörü-2'yi (VEGFR-2) hedefleyerek ve B-hücreli lenfoma-2 (BCL-2) ekspresyonunu modüle ederek, hem in vivo hem de moleküler doking yöntemleriyle değerlendirmektir. Yöntem: Skuamöz hücreli karsinom oluşturmak amacıyla otuz dişi Swiss faresine 7,12-dimetilbenz [a] antrasen ve 12-O-tetradekanoilforbol-13-asetat (TPA) uygulandı. Koruyucu tedavi olarak 12 hafta boyunca 1600 ppm kakao ekstresi verildi. Değerlendirilen parametreler arasında flavonoid ve polifenol içerikleri, malondialdehit (MDA) düzeyleri, BCL-2 protein ekspresyonu ve histopatolojik inceleme yer aldı. Ayrıca, kakao bileşikleri ile adenozin A2 ve VEGFR-2 reseptörleri arasındaki etkileşimleri değerlendirmek amacıyla moleküler doking analizi gerçekleştirildi. Bulgular: Kakao ekstresi 118,72 µg flavonoid ve 66,24 mg polifenol içeriyordu. Teobromin, adenozin A2 reseptörünün aktivitesini inhibe ederek interlökin-8 ekspresyonunu azalttı. Prosiyanidin ve epikateşin, VEGFR-2 reseptörüne bağlanarak anjiyogenezi baskılayabilecek bir etki gösterdi. İmmünohistokimyasal analizlerde, hem BCL-2 ekspresyonunda (p=0,035) hem de MDA düzeylerinde (p=0,001) anlamlı azalmalar saptandı; bu bulgular oksidatif stresin azaldığını göstermektedir. Histolojik değerlendirmede ise kakao ekstresi uygulanan grupta kontrol grubuna kıyasla daha hafif derecede displazi gözlendi (p=0,002). Sonuçlar: Kakao ekstresi; antioksidan etkisi, anjiyogenezin baskılanması ve apoptozun düzenlenmesi yoluyla deri kanserine karşı doğal bir kemopreventif ajan olarak potansiyel göstermektedir.
