AHMET DEPRELİ, FARUK AŞICIOĞLU, ABDULKADİR TABO
Genel Tıp Dergisi - 2025;35(4):714-727
Amaç: Bu çalışma, bireylerin kendi vücutlarına dikiş iğnesi gibi ilkel araçlarla yaptıkları öz-dövmeleri inceleyerek, bu grubun sosyodemografik, psikolojik ve kriminal özelliklerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, 2020 yılında cezai sorumluluğu değerlendirilen 200 dövmeli birey ile gerçekleştirilmiştir. Öz-dövme davranışı sergileyen (n=66) ve sergilemeyen (n=134) bireyler yarı yapılandırılmış görüşmeler ve psikometrik testlerle değerlendirilmiştir. Ölçekler arasında Barratt Dürtüsellik Ölçeği-11, Levenson Öz Bildirim Psikopati Ölçeği, Beden Algısı Ölçeği, Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği ve Hamilton Anksiyete Değerlendirme Ölçeği yer almaktadır. Bulgular: Öz-dövmelerin tamamı dikiş iğnesi ile yapılmış olup, genellikle el sırtı ve ön kol iç yüzü gibi dominant olmayan vücut bölgelerine yerleştirilmiştir. Öz-dövme grubunda eğitim düzeyi düşüklüğü, düzensiz veya hiç çalışma öyküsü, aile dışı kurumsal bakımda büyüme ve daha erken yaşta suçla tanışma gibi risk faktörleri daha sık görülmüştür. Psikolojik değerlendirmelerde ise öz-dövmesi olan bireylerin, diğer gruba kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek dürtüsellik, psikopatik eğilim, anksiyete, olumsuz beden algısı ve düşük benlik saygısı gösterdiği belirlenmiştir. Ayrıca bu bireylerin tamamının en az bir tür kendine zarar verici davranış geçmişi bulunduğu görülmüştür. Sonuç: Öz-dövme davranışı yalnızca estetik bir tercih değil, psikososyal sorunların ve kriminal riskin dışavurumu olarak değerlendirilmelidir. Öz-dövmeler, adli tıpta bireyin yaşam öyküsü, ruhsal durumu ve davranış örüntüleri hakkında önemli ipuçları sunabilecek niteliktedir. Bu bağlamda, öz-dövmelerin adli değerlendirme süreçlerine sistematik şekilde dâhil edilmesi önerilmektedir.
