Büşra SEZER, Şulenur YILDIZ
Journal of Exercise Therapy and Rehabilitation - 2026;13(1):40-47
Amaç: Ergenlik döneminde ayak yapısı, büyüme ile ilişkili değişiklikler ve fiziksel aktivite düzeylerindeki farklılıklara bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Ancak düzenli spor yapmanın ayak biyomekaniği üzerindeki etkisine dair kanıtlar sınırlıdır. Bu çalışma, spor yapma alışkanlığı olan ve olmayan ergenlerin ayak biyomekanik özelliklerini retrospektif karşılaştırmayı amaçlamıştır. Yöntem: 10-18 yaş arası 60 sağlıklı ergen, spor yapan grup (n =30) ve spor yapmayan grup (n =30) olarak sınıflandırılmıştır. Ayak biyomekaniği, mürekkep taban izi analizi ile elde edilen Staheli İndeksi (Sİ), Ayak Postür İndeksi (APİ) ve halluks valgus (HV) açısı kullanılarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Gruplar arasında yaş açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p =0,049); ancak yaş farkı dikkate alınarak yapılan düzeltme sonrasında temel bulgular değişmemiş ve grup farklılıkları hâlâ anlamlıdır. Spor yapan grup, her iki ayakta da ayak postür indeksi skorları açısından anlamlı şekilde daha düşük değerler göstermiştir (p =0,005 ve p =0,003) ve Staheli İndeksi değerleri daha düşük bulunmuştur (p =0,003 ve p =0,001). Yaşa göre yapılan düzeltme sonrasında Ayak postür indeksi'ndeki grup farkları anlamlılığını korumuştur (sağ: p =0,024 ; sol: p =0,019). Halluks valgus açılarında ise anlamlı bir fark bulunmamıştır (p > 0,05). Sonuçlar: Düzenli olarak spor yapan ergenlerde ayak postürü daha nötral olup, medial longitudinal ark daha iyi korunmaktadır. Bu bulgular, organize sporların ergenlik döneminde ayak gelişimi üzerinde potansiyel olarak yararlı bir rolü olabileceğini desteklemekte, gelecekte yapılacak araştırmalar için bir temel sunmakta ve nedenselliğin açıklığa kavuşturulması amacıyla iyi tasarlanmış uzunlamasına çalışmalara duyulan ihtiyacın önemini vurgulamaktadır.
