Enise SÜRÜCÜ, Ayşe ERGÜN
Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi - 2026;9(2):207-219
Amaç: Dismenore adolesanlarda biyopsikososyal etkileri olan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Bu araştırmada adolesanlarda dismenore prevelansı, etkileyen faktörler ve dismenore öz bakım deneyimlerini saptamak amaçlandı. Yöntem: Bu çalışmada kesitsel tasarım kullanılmıştır. Veriler Türkiye'de bir ildeki yedi lisede öğrenim gören öğrencilerden (n=1160) tanısal bir anket ve Adolesan Dismenore Öz Bakım Ölçeği aracılığıyla toplandı. Analizler tanımlayıcı istatistikler, ki-kare, tek yönlü varyans analizi, t-testi, Mann-Whitney U, Kruscal Wallis ve çoklu lojistik regresyon testleriyle yapıldı. Bulgular: Katılımcılar arasında dismenore prevalansı %89.7 olarak belirlendi. Dismenorenin yaş (beta = 1.482), yaşamdaki stres (beta = 1.520), adet döngüsü (beta = 2.044), menarş tutumu (beta = 1.598), ilaç kullanımı (beta = 2.854) ve ailedeki dismenore varlığından etkilendiği belirlendi (beta = 2.943). Sonuç: Adolesanlara yönelik üreme sağlığı ve menstruasyon eğitiminin ergenlik öncesinde başlaması ve sağlık eğitimi programlarının dismenore öz bakımını içerecek yapıda güncellenmesi önerilmektedir. Ayrıca dismenore ve öz bakım davranışları üzerinde etki potansiyeli bulunan değiştirilebilir özelliğe sahip stres, menarşla ilgili olumsuz tutumlar ve ilaç kullanımına ilişkin müdahalelerin yapılması önerilmektedir.
