Nermin ALTUNBAŞ
Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care - 2026;20(3):269-281
Giriş: Adölesan dönemde kazanılan sağlıklı yaşam inançlarının, gelecekteki üreme sağlığı davranışları ve kadın sağlığı sonuçları üzerinde etkili olabileceği bildirilmektedir. Bu çalışma, adölesan kızlarda sağlıklı yaşam tarzı inançlarının sosyodemografik özellikler, sağlıklı yaşam davranışları ve menstrüel özelliklerle ilişkisini incelemek ve bu değişkenlerin sağlıklı yaşam tarzı inançlarının yordayıcıları olup olmadığını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipteki araştırma bir il merkezindeki beş Aile Sağlığı Merkezinde yürütülmüştür. Örneklem grubunu 336 adölesan kız oluşturmuştur. Veriler Tanıtıcı Bilgi Formu ve Adölesanlar İçin Sağlıklı Yaşam Tarzı İnanç Ölçeği ile toplanmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak alınmıştır. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 15.87+/-0.84 olup, %66.67'sinin sosyoekonomik durumu orta düzeydedir. Adölesan kızların sağlıklı yaşam tarzı inanç puan ortalaması 60.82+/-8.14 olup, görece daha düşük puan beslenme alt boyutunda elde edilmiştir (14.71+/-2.70). Sağlıklı yaşam tarzı inanç ölçeği puan ortalaması ile kırmızı et tüketimi, meyve ve sebze tüketimi, doymamış yağ tüketimi ve egzersiz yapma durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı fark vardır (p<0.05). Regresyon analizinde kırmızı et tüketimi, meyve tüketimi, egzersiz yapma durumu ve menstrüel ağrının sağlıklı yaşam tarzı inançlarının anlamlı yordayıcıları olduğu saptanmıştır (p<0.05). Modelin açıklayıcılığı %18.1'dir (R²=0.181). Sonuç: Adölesan kızlarda sağlıklı yaşam tarzı inançlarının geliştirilmesine yönelik girişimlerde beslenme, fiziksel aktivite ve menstrüel sağlığın bütüncül olarak ele alınması önemlidir.
