Tuğçe Gül YAĞCIOĞLU, Neşe KAYA, Gamze KENDİRLİ
Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;19(2):333-345
Amaç: Obezite ve inflamasyon birbirleriyle yakından ilişkili olup birçok kronik hastalığın temelinde yer almaktadır. Yetişkinlik döneminde kronik hastalık riskinin azaltılabilmesi için adölesanların yeme davranışlarının değerlendirilmesi ve tükettikleri besinlerin inflamatuar potansiyelinin belirlenmesi önemlidir. Bu çalışmanın amacı, adölesanların besin tüketimlerini inceleyerek diyet inflamatuar indeksi ile yeme davranışları ve obezite arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Yöntem: Kesitsel tipteki bu çalışma, beslenme ve diyet polikliniğine başvuran 10-19 yaş arası 140 adölesan ile yürütülmüştür. Katılımcıların sosyodemografik verileri, antropometrik ölçümleri, yeme davranışları ve üç günlük besin tüketimleri değerlendirilmiştir. Üç günlük kayıtlar üzerinden Diyet İnflamatuar İndeksi (Dİİ) puanları hesaplanmış ve yeme davranışlarının belirlenmesinde Adölesanlarda Yeme Davranışı Ölçeği (AYDÖ) kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların ortalama yaşı 13.0+/-2.1 yıl olup %52.8'i kızdır. Beden kütle indeksi ortalaması 21.54+/-4.53 kg/m², vücut yağ oranı %23.86 +/- 7.16 bulunmuştur. Katılımcıların %45.4'ü "normal", %24.1'i "hafif şişman" grubundadır. AYDÖ puan ortalaması 325.3+/-63.5 olup, %66.7'si "iyi" düzeyde yeme davranışına sahiptir. Dİİ ortalaması 2.7+/-3.05'tir. Dİİ ile enerji, protein, karbonhidrat, yağ, tekli ve çoklu doymamış yağ asitleri, posa, tiamin, riboflavin, B6, A, D, E, K, C vitaminleri, folik asit ve kalsiyum alımları arasında anlamlı ve negatif yönlü ilişkiler saptanmıştır. Yeme davranışı puanları ile obezite parametreleri ve Dİİ arasında ilişki görülmezken, A ve D vitamini alımı ile zayıf pozitif korelasyon belirlenmiştir. Sonuç: Sonuç olarak, bu çalışmada Dİİ ile yeme davranışı ve obezite arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Ancak Dİİ, obezite ve yeme davranışları; genetik, çevresel ve davranışsal faktörlerin etkileşimiyle şekillenen karmaşık olgulardır. Dolayısıyla, konunun farklı boyutlarıyla ele alındığı ileri araştırmalara ihtiyaç duyulmaktadır.
