Nilüfer ÖZKAN
Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;15(1):21-31
Bu araştırma adolesanlarda teknoloji bağımlılığı durumu ve obezite ile ilişkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmaya 564 adolesan (%52,3 kız ve %47,7 erkek) katılmıştır. Araştırma verileri yüz yüze uygulanan anket formu ile toplanmıştır. Bu formda; adolesanların demografik bilgilere ilişkin sorular, Ergenler İçin Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği (ESMBÖ), Ergenler İçin Dijital Oyun Bozukluğu Ölçeği (DOBÖ-E) ve Çocuklarda Yeme Tutum Anketi (ChEAT) yer almaktadır. Ayrıca katılımcıların araştırmacı tarafından antropometrik ölçümleri alınmıştır. Elde edilen veriler SPSS 27,0 programı ile analiz edilmiştir. Yaş ortalaması 13,90+/-1,22 yıl olan 564 adolesan çalışmaya katılmıştır. DSÖ sınıflandırmasına göre adolesanların %28,9'unun fazla kilolu/şişman olduğu bulunmuştur (p<0,001). Kızların ESMBÖ ve ChEAT ölçek puanlarının erkeklerden daha yüksek olduğu bulunurken (p<0,05), DOBÖ-E ve alt faktör puanlarının erkeklerden istatistiksel olarak anlamlı derecede daha düşük olduğu bulunmuştur (p<0,05). Adolesanlardan %10,1'inin tehlikeli oyun oynadığı, %29,4'ünün araştırılması gereken önemli psikolojik sorunlarının olduğu ve erkeklerde daha fazla düzeyde olmakla birlikte %5,9'unda oyun oynama bozukluğu olduğu saptanmıştır. Adolesanlarda DOBÖ-E ölçeği ve alt faktörü negatif sonuçlar (DOBÖ-ENS) puanları arttıkça ile beden kütle indeksi Z skoru (BKİ-Z) skorunun arttığı bulunmuştur (p<0,05). Sonuçlara göre adolesanlarda, teknoloji bağımlılığı kapsamında sosyal medya bağımlılığının obezite ile net bir ilişkisi gözlenmezken dijital oyun bozukluğunun obezite ile ilişkisi endişe vericidir. Bu nedenle bu araştırmanın adolesanlarda teknoloji bağımlılığının yaygınlığına ve obezite ile olan ilişkisine dikkat çekerek bu olumsuz durumları azaltmaya yönelik stratejiler geliştirilmesine ışık tutması beklenmektedir.
