ADOLESANLARIN RİSKLİ SAĞLIK DAVRANIŞLARINI ÖNLEMEK İÇİN ÜÇ YÖNLÜ BAKIŞ AÇISINI ANLAMAK: AİLE, OKUL VE AİLE HEKİMİ

BURCU KÜÇÜK BİÇER, HİLAL ÖZCEBE

TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni - 2016;15(6):478-484

Hacettepe University, Ankara, Turkey

 

Giriş: Adolesanların riskli sağlık davranışları sıklığını saptamak ve riskli sağlık davranışları oluşumunda aile, okul ve aile hekiminin rolü değerlendirmek istenmiştir.. Yöntem: Ankara ilinin bir ilçesinde yer alan lise ve dengi okullarda yapılan çalışmada 1467 öğrenciye ulaşılmıştır. Adolesanlar için hazırlanmış standart bir veri toplama formu gözlem altında uygulanmıştır. Bazı adolesanların anne, öğretmen ve aile hekimleri ile yüz yüze görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Tanımlayıcı istatistikler, ANOVA, t-testi; lineer regresyon analizi araştırmanın amacına uygun olacak şekilde kullanılmıştır. Hacettepe Üniversitesi etik kurulundan izin alınmıştır. BULGULAR: Adolesanların ortalama yaşı 17, 15±0, 45’dir ve 567’sinde riskli sağlık davranışı olduğu saptanmıştır. RSD ölçeği ortalama değeri (t: -0, 992, p: 0.321) ile fiziksel aktivite (t: 2.261, p: 0.024), nutrition (t:0.48, p: 0.962), hijyen (t: -0.418, p: 0.676), psikosoyal durum (t:-2.772, p:0, 006) ve madde kullanımı (t:-1, 273, p:0, 203) alt boyutu ortalamalarında devlet okulların öğrencilerinin ortalamaları Anadolu lisesi öğrencileri ortalamalarından istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksektir (p<0.05). Aileler, öğretmenler ve aile hekimleri adolesanların RSDlarını bilmemektedir (p<0.001; p=0.002; p=0.001). SONUÇ: Sonuç olarak, bu çalışma birinci basamak sağlık hizmetleri ve okul sağlığ hizmetleri çalışanları için önemlidir. Okul tipinin adolesanların sağlık davranışlarını etkilediğini gösteren bir kanıt özelliği taşımaktadır. Diğer taraftan ailenin davranış gelişiminde en önemli taraf olduğu görülmektedir. Buna ek olarak, adolesanlar sosyal çevrelerinden soyutlanmıştır.