Erhan ELMAOĞLU, Ayşegül ŞİMŞEK
İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2025;9(27):944-960
Amaç: Ergenlik dönemi, bireylerin sosyal beceri ve duygusal farkındalıklarının geliştiği kritik bir dönemdir ve bu süreçte aile yapısı önemli bir rol oynar. Bu araştırmanın amacı, adölesanların sağlıklı aile algıları ile akran zorbalığına uğrayan bireylere yönelik empati düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Yöntem: Araştırma tanımlayıcı ve kesitsel tiptedir. Çalışmada, kolayda örnekleme yöntemi kullanılarak, Gaziantep'te yaşayan 15 -19 yaş aralığındaki 325 adölesana çevrim içi yollarla ulaşılmıştır. Veriler, sosyodemografik bilgi formu, Sağlıklı Aile Ölçeği ve Akran Zorbalığına Uğrayan Kurbana Karşı Empati Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, değişkenler ve ölçekler arası karşılaştırma analizleri ve ölçekler arası ilişki testleri kullanıldı. Anlamlılık %95 güven aralığında idi. Bulgular: Adölesanların sağlıklı aile ölçeği toplam puan ortalaması 135,67, empati ölçeği puan ortalaması ise 28,24 olarak bulunmuştur. Sağlıklı aile algısı ile empati düzeyi arasında pozitif yönde düşük düzeyde anlamlı ilişki saptanmıştır (r=0,251, p<0,001). Empati düzeyinin; cinsiyet, annenin eğitim ve çalışma durumu ile ailedeki çocuk sayısına göre anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Sağlıklı aile puanları ise ekonomik durum ve yaş gibi değişkenlerden etkilenmiştir. Sonuç: Elde edilen bulgular, sağlıklı aile işleyişinin adölesanların empatik eğilimlerini olumlu yönde etkilediğini ortaya koymaktadır. Özellikle annelerin eğitim seviyesi ve aile içi destekleyici iletişim, empati gelişiminde belirleyici faktörlerdir. Ayrıca, ailedeki çocuk sayısı empati düzeyini etkileyen önemli değişkenlerden biridir. Çalışma, aile yapısının psikososyal gelişim üzerindeki etkisini vurgulayarak, aile temelli müdahale ve destek programlarının önemine dikkat çekmektedir. Sonuç olarak, adölesanların empati düzeylerinin artırılmasında aile içi iletişimi güçlendirmeye ve ebeveynleri desteklemeye yönelik müdahalelerin geliştirilmesi önerilmektedir.
