Zeynep KİSECİK ŞENGÜL, Hava SALIK, Muhammed Furkan PARLAK
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2025;9(3):333-354
Bu araştırmanın amacı adölesanların sigara içme davranışlarını derinlemesine incelemektir. Nitel araştırma yöntemlerinden biri olan fenomenolojik yaklaşım benimsenmiştir. Araştırma, Türkiye'nin doğusunda bulunan bir ilde sigara içen 10 adölesan ile yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler ile gerçekleştirilmiştir. Amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örneklem yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın verileri tematik analiz kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırmaya katılan adölesanların yaş ortalaması: 16.8+/-0.4'tür. Katılımcıların 8'i erkek, 2'si kızdır. Katılımcıların tümü lise düzeyindedir. Sigara içme başlangıç yaşı ortalaması 14.0+/-1.8'dir. Katılımcıların sigara kullanma süreleri ortalama 4.5+/-2.3 yıl olup, günlük sigara kullanımı ortalaması 5.6+/-2.8 adettir. Verilerin analizi sonucunda 3 tema (sigara içme davranışının nedenleri, sigaranın bireysel ve toplumsal etkileri, destek mekanizmaları) ve 6 alt tema (sosyal nedenler, duygusal nedenler, fiziksel etkiler, psikososyal etkiler, sosyal destek kaynakları, öz yardım becerileri) belirlenmiştir. Adölesanlarda sigara bağımlılığını önlemek için okullarda eğitim programlarının oluşturulması, gençlerin olumlu arkadaş ilişkilerine ve sosyal aktivitelere yönlendirilmesi önemlidir.
