Enes ÇELİK, Hande YÜKSEL BULUT
Sağlık Bilimlerinde Değer - 2026;16(3):575-582
Amaç: Adrenalin, anafilaksinin tedavisinde bilinen tek hayat kurtarıcı birinci basamak tedavidir. Adrenalin otoenjektörleri (AOE), anafilaksi geçirmiş hastalara ve gelecekte anafilaksi riski artmış seçilmiş bireylere reçete edilmektedir. Bu çalışmanın amacı, AOE reçete edilen çocukların klinik özelliklerini, reçete endikasyonlarını ve anafilaksi tetikleyicilerini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntemler: Bu retrospektif çalışmaya, 1 Temmuz 2024 ile 1 Temmuz 2025 tarihleri arasında bir çocuk alerji ve immünoloji kliniğinde AOE reçete edilen 0-18 yaş arası çocuklar dahil edildi. Demografik ve klinik özellikler, reçete endikasyonları, anafilaksi öyküsü ve tetikleyicileri ile daha önceki AOE reçetesi ve kullanımına ilişkin veriler tıbbi kayıtlardan retrospektif olarak elde edildi. Bulgular: Çalışmaya toplam 98 çocuk dahil edildi; 64'ü (%65,3) erkekti ve ortanca yaş 96,5 ay (ÇAA, 56,5-177,0) [aralık, 6-211] idi. AOE, 80 hastaya (%81,6) anafilaksi nedeniyle, 18 hastaya (%18,4) ise anafilaksi olmamasına rağmen gelecekte anafilaksi riskinin yüksek olduğu düşünülmesi nedeniyle reçete edilmişti. Bu yüksek riskli grupta endikasyonlar besin alerjisi (n=8), mastositoz (n=6), venom alerjisi (n=3) ve soğuk ürtikeri (n=1) idi. Anafilaksisi olan hastaların 66'sında (%82,5) akut anafilaksi, 14'ünde (%17,5) geçirilmiş anafilaksi öyküsü vardı. En sık tetikleyiciler besinler (n=35, %43,8), ilaçlar (n=31, %38,7), venom (n=8, %10,0), kedi maruziyeti (n=2, %2,5) ve diğer veya idiyopatik nedenlerdi (n=4, %5,0). Akut anafilaksi ile başvuran ve daha önce AOE reçetesi bulunan 7 hastadan yalnızca 1'inin atak sırasında AOE kullandığı belirlendi. Sonuç: AOE'lerin çoğu anafilaksi nedeniyle, bir kısmı ise bilinen risk faktörlerine dayanarak reçete edilmiştir. AOE reçeteleme kararları, güncel kılavuz önerileri doğrultusunda bireyselleştirilmelidir.
