AFRİKA UYKU HASTALIĞI ETKENİ TRYPANOSOMA BRUCEİ RHODESİENSE VE AMERİKA CHAGAS HASTALIĞI ETKENİ TRYPANOSOMA CRUZİ’NİN FARKLI BESİYERLERİNDE ÜRETİLMESİ VE YENİ BESİYERİNİN DENENMESİ

AHMET ÖZBİLGİN, İBRAHİM ÇAVUŞ, ALİCEM NURAYDIN, YENER ÖZEL

Türkiye Parazitoloji Dergisi - 2020;44(1):7-11

Manisa Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi, Tıbbi Parazitoloji AD, Manisa, Türkiye

 

Amaç: Uyku hastalığı olarak da bilinen insan Afrika trypanosomiasisi, “Glossina”ların (çeçe sineği) insanı sokması ile bulaşan ve Trypanosoma b. rhodosiense ve Trypanosoma b. gambiense’nin etken olduğu bir parazit hastalığıdır. Parazit kültürleri, bilimsel çalışmalar için büyük önem arz etmektedir. Parazitin aksenik kültürlerde üretilmesi parazit biyokimyası, immünolojik, fizyolojik ve moleküler çalışmalarda büyük avantaj sağlamaktadır. Bu çalışmada Trypanosoma b. rhodosiense ve Trypanasoma cruzi’yi bol miktarda üretecek besiyerinin saptanması ve yeni bir besiyerinin oluşturulması amaçlanmıştır. Yöntemler: Çalışmamızda, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Parazit Bankası’nda saklanan Trypanosoma b. rhodosiense ve Trypanasoma cruzi suşlarının, sıvı azot tankından uygun koşullar altında çıkarılarak Besiyeri 1, Besiyeri 2, Besiyeri 3 ve yeni geliştirilen besiyerine (4) ekimleri yapılmıştır. Besiyerlerindeki üreme yoğunlukları zamana bağlı olarak Thoma lamında sayılmış ve Sidak’s multiple comparisons testi uygulanarak istatistiksel analizi yapılmıştır. Bulgular: Bu çalışma sonucunda gerek tanı gerek etken madde taramalarında, moleküler çalışmalarda, metabolik analizlerde ve ilaç çalışmalarında kullanılabilecek Trypanosoma b. rhodosiense ve Trypanasoma cruzi’yi bol miktarda üretecek en iyi besiyerinin 4 No’lu besiyeri olduğu kanısına varılmıştır. Sonuç: Bu çalışma, Türkiye’de Trypanosoma türlerinin üretilmesi ile ilgili yapılan ilk çalışmalardan biri olup Afrika Uyku hastalığı ve Chagas hastalığı ile etkenlerini çalışanlara temel oluşturmak amacıyla planlanmıştır.