Özge FENERCİOĞLU
Kocatepe Tıp Dergisi - 2026;27(2):222-226
AMAÇ: Hemoglobinopatiler içinde talasemi ve hemoglobin varyantları, ülkemizde önemli bir halk sağlığı sorunu oluşturan kalıtsal, otozomal resesif geçişli kan hastalıklarıdır. Bu hastalıkların sıklığını belirlemeye yönelik çalışmalar, hemoglobinopatilerin önlenmesi ve kontrol altına alınması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, Afyonkarahisar ilinde evlilik öncesi tarama programına başvuran bireylerde talasemi ve hemoglobin varyantlarının sıklığını değerlendirmektir. GEREÇ VE YÖNTEM: Bu çalışmada, Afyonkarahisar Halk Sağlığı Laboratuvarı'na 01.01.2022 ile 31.12.2023 tarihleri arasında evlilik öncesi tarama amacıyla başvuran, hemoglobin zincir analizi test istemleri olan veriler retrospektif olarak tarandı ve toplam 20849 veri çalışmaya dahil edildi. Tüm örnekler Biorad Varyant II Turbo cihazında Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografisi (HPLC, High- Performance Liquid Chromatography) yöntemiyle çalışıldı. BULGULAR: Çalışmada 20849 verinin 343'ünde (%1,6) HbA2 seviyeleri %3,5 ve üzerinde olup, beta talasemi taşıyıcısıydı. Taşıyıcı olan bireylerin 169 (%49,3)'u kadın, 174 (%50,7)'ü erkek idi. HbS 31(%0,15) kişide olup en fazla görülen varyant hemoglobin tipiydi. Çalışmada 22 kişide HbD (%0,11), 5 kişide HbE (%0,02) varyantı tespit edildi. SONUÇ: Beta talasemi taşıyıcılığı için belirlenen %1,6'lık sıklık oranı, Türkiye genelinde bildirilen %2,1'lik talasemi taşıyıcılığı oranı ile kıyaslandığında daha düşük bir oran olarak görülmektedir. İkinci en sık rastlanan ve %0,15 sıklığa sahip HbS varyantının da ülkemizde bildirilen sıklık oranına göre daha düşük olduğu tespit edilmiştir.
