BİLAL AYGUN, FUNDA PEPEDİL TANRİKULU, MAHMUT BAKIR KOYUNCU
Düzce Tıp Fakültesi Dergisi - 2023;25(1):15-20
Amaç: Terapötik plazma değişimi (TPD), ağır düzey koronavirüs hastalığı 2019 (coronavirus disease 2019, COVID-19) hastalarında sıklıkla tartışılmakta olan bir tedavi şeklidir. Uygulanması için deneyimli personele ve aferez cihazına gereksinim vardır. Bu çalışmada, TPD uygulanmış olan erişkin COVID-19 hastalarının özellikleri ve klinik sonlanımlarının ortaya konulması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Aferez ünitemizde TPD uygulanmış olan erişkin hastalar geriye dönük olarak incelenmiş ve COVID-19 pozitif olan vakalar bu çalışmaya dahil edilmiştir. Olgulara ait olan tüm tıbbi bilgiler elektronik veri tabanından alınmış ve aferez işlemlerine ait teknik detaylar ise aferez ünitesi kayıtlarından elde edilmiştir. Bulgular: Bu çalışmaya, ortanca yaşı 60 (19-85) yıl olan toplam 80 hasta dahil edildi. Olguların %98,8 (n=79)’inde ağır pnömoni varlığı söz konusu idi. Tüm olguların dörtte üçünden daha fazlasında lenfopeni, kritik düzeyde C-reaktif protein (CRP) ve D-dimer yüksekliği ile %41,0 (n=32)’inde ise ferritin yüksekliği mevcuttu. Yoğun bakım ünitesinde ortanca kalış süresi 26 (5-124) gündü. TPD işlemini takip eden 14. ve 28. günlerde gözlenen mortalite oranları sırasıyla %51,3 (n=41) ve %75,0 (n=60) idi. Çok değişkenli analizlerde ferritin yüksekliği, çoklu organ yetmezliği (multiple organ failure, MOF) varlığı ve entübasyon ihtiyacı mortalite ile ilişkili olarak bulundu. Sonuç: Araştırmamızda TPD uygulanan COVID-19’lu hastalar için gözlenen mortalite oranı literatürdeki işlem yapılmayan olgularla benzer bulunurken, bu hastalarda ferritin yüksekliği, entübasyon ve MOF varlığının mortalite riskini artırdığı gösterilmiştir.
