Zuhal Koc Apaydin, Nefise Demir, Hatice Gulsah Karatas
Batı Karadeniz Tıp Dergisi - 2025;9(3):439-447
Amaç: Kronik ağrı yaşlılarda sık görülen bir durum olup fiziksel işlevi, bilişsel yetiyi ve psikolojik iyilik halini bozabilir. Psikolojik dayanıklılık ve algılanan sosyal destek, ağrı algısını ve tedavi yanıtını etkileyebilir; ancak bu faktörleri yaşlı yetişkinlerde ele alan araştırmalar sınırlıdır . Kronik ağrısı olan yaşlı bireylerde psikolojik dayanıklılık ve algılanan sosyal desteğin ağrı şiddeti ve psikolojik faktörler üzerindeki etkilerini incelemek. Gereç ve Yöntemler: Toplam 112 yaşlı katılımcı çalışmaya dâhil edildi. Ağrı şiddeti Görsel Analog Skala (VAS) ile ölçüldü. Psikolojik değişkenler Geriatrik Depresyon Ölçeği (GDÖ), Geriatrik Anksiyete Ölçeği (GAÖ), Yetişkinler için Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği (Y-PDÖ) ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ile değerlendirildi. VAS skorlarında >=%30 azalma yaşayan katılımcılar "tedaviden yararlandı" olarak sınıflandırıldı. İstatistiksel analizlerde Ki-kare testi, Mann-Whitney U testi, Spearman korelasyonu ve ikili lojistik regresyon kullanıldı. Bulgular: Katılımcıların 81'i (%72,3) tedaviden yarar gördü. Yararlananlarda GDÖ ve GAÖ puanları anlamlı düzeyde daha düşük, Y-PDÖ puanları ise daha yüksekti (p < 0,001). Tedavi sonrası VAS skorları depresyon ve anksiyete ile pozitif, psikolojik dayanıklılık ile negatif yönde koreleydi. Lojistik regresyon analizinde daha yüksek depresyon (p = 0,018) ve algılanan sosyal destek (p = 0,006) daha düşük tedavi yanıtı olasılığı ile ilişkiliyken, daha yüksek psikolojik dayanıklılık (p = 0,010) iyileşme olasılığını artırdı. Sonuç: Psikolojik dayanıklılık, depresyon, anksiyete ve sosyal destek, yaşlılarda kronik ağrı yönetiminde önemli faktörlerdir. Psikososyal yaklaşımların geleneksel tedavilerle entegrasyonu, bu popülasyonda sonuçları iyileştirebilir. Anahtar Kelimeler: KRONIK AGRİ, YASLI, PSIKOLOJIK DAYANIKLILIK, SOSYAL DESTEK, DEPRESYON, ANKSİYETE
