Yılmaz BAYRAKCI, Şerife Gül AYHAN ESKİL, Melis ÇELİK OK, Zülal İŞCANOĞLU
Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi - 2026;33(2):107-118
Amaç: Aile Duyguları Envanteri (ADE), sadece belirli aile üyelerine karşı değil, farklı yakınlık düzeylerindeki pek çok aile üyesine karşı duygusal yakınlığın değerlendirilmesinde kullanılan bir ölçme aracıdır. Bu çalışmanın temel amacı, ADE'nin Türkçe adaptasyonunun geçerlik ve güvenirliğini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Araştırma kapsamında, 394 üniversite öğrencisi, annelerine ve babalarına yönelik duygusal yakınlıklarını online bir form aracılığıyla ayrı ayrı değerlendirmiştir. Ölçeğin, ölçüt geçerliğini incelemek için Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II ve Beck Depresyon Envanteri kullanılmıştır. Bulgular: Elde edilen bulgular, bireyin diğer aile üyesine yönelik öznel duygularına (Öznel Duygular Ölçeği) ve diğer aile üyesinden kendisine yönelik algıladığı duygusal yakınlığa (Algılanan Duygular Ölçeği) işaret eden ADE maddelerinin iki ayrı faktöre yüklendiğini göstermiştir. Ölçeğin toplam puanı ve faktörlerine dair gerçekleştirilen analizler, ölçeğin geçerlik ve güvenilirliğinin oldukça yüksek olduğuna işaret etmiştir. Yapı geçerliğine yönelik incelemeler, alan yazınla tutarlı şekilde ölçekten elde edilen puanların, romantik bağlanma kaygısı, kaçınması ve depresif belirti şiddeti ile negatif yönde anlamlı ilişkiler gösterdiğini ortaya koymuştur. Son olarak, anneye yönelik ADE puanlarının, babaya yönelik olandan anlamlı olarak daha yüksek olduğu gözlenmiştir. Sonuç: Elde edilen bulgular, ölçeğin gelecekteki kullanımının iyileştirilmesi, duygusal deneyimlerin kültürler arası farklılaşmasına ek olarak, anne ve babaya yönelik duyguların farklılığı açısından tartışılmıştır.
