GÖKMEN ÖZCEYLAN, DİLEK TOPRAK
Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıp Dergisi - 2019;52(2):112-116
AMAÇ: Çalışma, aile hekimliği polikliniğine başvuran hastaların antibiyotiklere dair bilgi düzeylerini ve davranışlarını değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Bu tanımlayıcı tipte bir çalışmadır. Araştırmada sosyo-demografik özellikleri, antibiyotik hakkında bilgi ve davranışları değerlendiren aile hekimliği merkezlerine başvuran 250 kişiye yüz yüze 43 sorudan oluşan bir anket uygulanmıştır. Veri analizleri SPSS 22.0 programında, tanımlayıcı istatistiksel yöntemler (ortalama, standart sapma, frekans) ve Ki-kare testi kullanılarak yapıldı. p<0, 05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. BULGULAR: Çalışmaya katılan 250 kişinin yaş ortalaması 39, 23±14, 86 (min 15-maks 82) idi. Katılımcıların %62, 8’i (n = 157) geçen yıl enfeksiyon geçirdiğini belirtmiştir. Katılımcıların %58, 8’i (n = 147) en az bir kez antibiyotik kullanmıştır. %28, 0’ı (n = 70) evde yedek antibiyotik bulundururken, %37, 6’sı antibiyotik kullanımının amacını bilmiyordu. Son bir yılda reçetesiz antibiyotik kullanım oranı %10.0 idi (n = 25). Gençlerin daha fazla reçetesiz antibiyotik kullandığı tespit edildi (p<0, 01). Antibiyotik kullanım amacını erkekler kadınlardan daha az biliyordu (p=0, 001), eğitim seviyesi düşük grup daha fazla yanlış bilgi sahibiydi (p=0, 011). En önemli bilgi kaynağı hekim %62, 4’ı (n=156) olarak görülse de yaşlılar televizyonu, genç erişkinler interneti daha fazla bilgi kaynağı olarak kullanıyordu (p=0, 08; p=0, 02). SONUÇ: Çalışmaya katılan kişilerin akılcı antibiyotik kullanımı için yeterli bilgi düzeyine sahip olmadığı, bu durumun tutum ve davranışlarına yansıdığı belirlendi. Akılcı antibiyotik kullanımı için en önemli unsur hekimler olup yaşa ve eğitim düzeyine göre uygun iletişim yöntemleri kullanılacak eğitim programlarına ihtiyaç vardır. Toplumun bilinçlendirilmesinde önemli rolü olan aile hekimlerinin eğitimde daha aktif rol almaları uygun olacaktır.
