Hasan Gürsel ULUSOY, Hasan Hüseyin KODAZ, Zeynep AŞIK
Journal of Eurasian Medical Science - 2026;7(1):1-8
Giriş: Non-travmatik alt ekstremite ampütasyonlarının sık karşılaşılan sebeplerinin başında diyabetik ayak ülserleri gelmektedir. Diyabetli hastaların ayak sağlığı konusundaki doğru bilgi ve tutumu; buna bağlı olarak uygun tanı, tedavi ve takibin sağlanması ile bu komplikasyonun önüne geçilebilir. Araştırmanın amacı bir aile sağlığı merkezine başvuran tip 2 diabetes mellituslu (DM) hastaların ayak sağlığını, diyabetik ayak konusundaki bilgi, tutum ve davranışlarını değerlendirmektir. Gereç ve Yöntemler: Araştırma kesitsel nitelikte olup 382 tip 2 DM'li hasta ile yürütülmüştür. Katılımcılar Adana Yüreğir Afetevleri Aile Sağlığı Merkezi 01.01.2025-30.04.2025 tarihleri arasında herhangi bir sebeple başvurmuş olan tip 2 DM hastalarıdır. Araştırmada katılımcılarla yüz yüze görüşülmüş, diyabetik ayakta öz bakım davranışı ölçeğindeki sorular ile katılımcıların sosyo-demografik ve klinik durumlarını değerlendiren sorular cevaplanmıştır. Bulgular: Katılımcıların ortalama yaşı 60+/-11 idi, %52,1 katılımcı kadındı, %69,1 katılımcı en fazla ilkokula gitmişti. Araştırmada diyabetik ayakta öz bakım davranışı ölçeğine göre katılımcılar diyabetik ayak öz bakımında %73,11 oranında başarılıydılar. Genç hastalar ve kadınlar diyabetik ayak öz bakımında daha başarılıyken kendisinde yaşamının bir döneminde diyabetik ayak yarası olan hastalar daha başarısız bulundular (p=0,004). Bunun dışında kullanılan ilaç türü, aile özellikleri, gelir durumu, DM dışı hastalık varlığı, DM kontrol sıklığı ile diyabetik ayak öz bakımı arasında ilişki bulunamadı. Sonuç: Diyabetik ayak öz bakımı konusunda katılımcılar istenilen seviyede bilgili değillerdi. Bu durum diabetik ayak öz bakım davranışını olumsuz etkilemekteydi. Bu amaçla kişiye uygun tedavilerle kan şekeri regülasyonunu sağlanması, düzenli sağlık kontrolleri ve sık tekrarlayan hasta eğitimleri yapılabilir, diyabetik ayak öz bakımının artırılması sağlanabilir düşüncesindeyiz.
