Fatma ERTÜRK, Sibel KÜÇÜKOĞLU
Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi - 2026;42(1):109-119
Amaç: Bu çalışma yataklı tedavi ünitelerinde ailelerin bakıma katılım istekliliğini değerlendirmek amacı Ailenin Bakım Verme İsteklilik Ölçeği'nin Türk Kültürü'ne uyarlaması ve psikometrik özelliklerinin incelenmesi amacı ile gerçekleştirilmiştir. Yöntem: Çalışma, Ağustos 2023 -Ocak 2024 döneminde bir devlet hastanesinin yoğun bakım ünitelerinde yatan 290 hasta yakını üzerinde metodolojik olarak yürütülmüş; geçerlilik açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri, güvenirlik ise Cronbach alfa ve madde-toplam puan yöntemleriyle değerlendirilmiş, veri toplama aracı olarak sosyodemografik form ve Ailenin Bakım Verme İsteklilik Ölçeği kullanılmıştır. Bulgular: Soru havuzunda yer alan 25 maddeden 13'ü, katılımcı yanıtlarında değişkenlik göstermemesi ve yüksek çarpıklık ile basıklık değerleri nedeniyle, ayrıca tolerans ve varyasyon değerlerinin çoklu bağlantıya işaret etmesi sebebiyle analizden çıkarılmıştır. Geriye kalan 12 madde üzerinde varimax eksen döndürmesi kullanılarak Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) gerçekleştirilmiştir. İki boyutlu 12 maddeden oluşan ailenin bakım verme isteklilik ölçeğinin boyutlarının 12 soru üzerindeki yol katsayılarının her biri istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Doğrulayıcı faktör analizi sonuçlarına göre uyum iyiliği değerleri RMSEA= 0.074, CFI= 0.983, IFI= 0.984, GFI=0.935, TLI =0.977 ve TLI=0.96 olarak bulunmuştur. Cronbach alfa katsayısı tüm ölçek için alpha= 0.873 olarak hesaplanmıştır. Sonuç: Ailenin Bakım Verme İsteklilik Ölçeği, iki faktörlü ve 12 maddeden oluşmakta olup, yoğun bakım ünitelerinde yatan hastaların bakım sürecine katılma istekliliğini değerlendirmede geçerli ve güvenilir bir araçtır. Bakım vericilerinin bazı demografik özelliklerinin ölçek puan ortalaması üzerinde etkili değişkenler olduğu belirlenmiştir.
