HATİCE ECEM KONAK, EBRU ATALAR, KEVSER ORHAN
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bilimleri Dergisi - 2023;26(3):335-341
Amaç: AAA (Ailevi Akdeniz Ateşi) hastalarında diğer kronik hastalıklarda olduğu gibi depresyon,anksiyete ve uyku bozukluğu sıklığı artmıştır. Ancak cinsiyetin depresyon, anksiyete ve yaşam kalitesine olan etkisi net olarak araştırılmamıştır. Bu çalışmanın amacı; AAA hastalarında cinsiyetin, hastalık klinik özellikleri ve hastalık aktivitesi ve Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS) ve Nottingham Health Profile (NHP) kullanılarak anksiyete, depresyon ve yaşam kalitesi parametreleri üzerine etkisini incelemektir. Gereç ve Yöntemler: Çalışmamıza dahil edilen AAA hastaların hastalık başlama yaşı, hastalık süresi,1 yıldaki atak sayısı, atak özellikleri, amiloidoz varlığı, MEFV gen mutasyonu sonucu, AAA için aldıkları medikal tedaviler ve International Severity Scoring System (ISSF) not edildi. Hastaların ağrı ve yorgunluk düzeyleri visüel analog skala (VASağrı/ VAS-yorgunluk) ile ölçüldü. HAD-anksiyete ve HAD- depresyon skalası, AAA hastalarının anksiyete ve depresyon düzeyini ve şiddetini, NHP ölçeği yaşam kalitesini değerlendirmek için kullanıldı. Bulgular: Hastalar cinsiyetine göre iki gruba ayrıldığında, yaş ortalaması, VKİ, medeni durumu, eğitim durumu ve sigara kullanımı açısından aralarında istatistiksel olarak anlamlı farklılık yoktu (sırasıyla p=0.218, p=0.383, p=0.505, p=0.246 ve p=0.411). Hastaların cinsiyetine göre HAD-depresyon ve HAD-anksiyete skorları karşılaştırıldığında kadın hastaların erkek hastalara göre depresyon ve anksiyete skorları istatistiksel olarak anlamlı bulundu (sırasıyla p=0.01, p=0.04). Kadın AAA hastalarında erkek hastalara göre NHP uyku ve emosyonel reaksiyon skorları istatistiksel olarak anlamlı ölçüde daha yüksek bulundu (sırasıyla p=0.027, p=0.033). Sonuç: Çalışmamızda, her iki cinsiyette benzer hastalık aktivitesi durumunda dahi; kadın AAA hastalarında erkeklere göre daha çok depresyon, anksiyete, uyku bozukluğu ve sosyal izolasyon gözlenmiştir (sırasıyla p=0.01, p=0.04, p = 0.027 ve 0.033). Bu nedenle hastalığın bu açıdan değerlendirilmesi yararlı olacaktır.
